Ένας τεράστιος λαογραφικός πλούτος αναζητά στέγη

Ανεκτίμητης λαογραφικής αξίας, εκατοντάδες αντικείμενα που ξεχάστηκαν στο χρόνο κατέχει στην συλλογή του ο 37χρονος Λάμπρος Τσιούκας από το Διαλεχτό Τρικάλων, ο οποίος αναζητά μόνιμη στέγη να την εκθέσει και να είναι προσβάσιμη στο κοινό

Μια επίσκεψη στο Λαογραφικό Μουσείο των Τρικάλων πριν 27 χρόνια αποτέλεσε το ερέθισμα για τον 37χρονο σήμερα, Λάμπρο Τσιούκα, από το Διαλεχτό Τρικάλων, να ξεκινήσει να κάνει κάτι το εξωπραγματικό για ένα παιδί τότε της ηλικίας του. Η επίσκεψη στο Λαογραφικό Μουσείο Τρικάλων τον ενθουσίασε, εξαιτίας του ιστορικού πλούτου που συγκέντρωνε, αποφασίζοντας όντας 10χρονο παιδί τότε, πριν καν αποφοιτήσει από το δημοτικό σχολείο του χωριού, να συλλέγει παλιά αντικείμενα, τα οποία βρισκόταν στις αποθήκες, σκούριαζαν στις αυλές και στα πατάρια από την υγρασία και την έκθεση στον ήλιο, στα σπίτια, αλλά και σε διάφορα άλλα μέρη ξεχασμένα από ανθρώπους και χρόνο.

«Εντυπωσιάστηκα τόσο πολύ από τα εκθέματα και μου προκάλεσαν περιέργεια και ένα δέος ψυχικό, το παράλογο ήταν ότι σε εκείνη την πρώιμη ηλικία δεν γνώριζα καν τη χρησιμότητα αυτών των αντικειμένων. Αλλά η αίγλη όλων αυτών των παλαιών πραγμάτων μαζί με την ιστορία την οποία έκρυβαν, ήταν αρκετή για να ενεργοποιήσει και να ανθίσει το σπόρο της λαογραφίας μέσα μου.», ανέφερε σήμερα ο Λάμπρος Τσιούκας, μιλώντας στην «ΚΡΗΝΗ LIVE».

Ο μικρός τότε Λάμπρος συνάντησε αρκετές δυσκολίες. Όπου απευθυνόταν για την συλλογή αντικειμένων συναντούσε πολλές την αδιαφορία των ενηλίκων, καθώς απορούσαν για το παιδί που ξεκινούσε να χαράζει μια δική του ξεχωριστή πορεία στον πολιτισμό, την παράδοση και την λαογραφία. Κανείς από τους μεγαλύτερους δεν τον εμπιστευόταν λόγω της παιδικής ηλικίας. Ωστόσο εκείνος επέμενε στο στόχο του, φέρνοντας στην μνήμη του εικόνες από την επίσκεψη στο μουσείο.

Όπως και ο ίδιος ανέφερε ο στόχος του ήταν η συλλογή και η δημιουργία ενός δικού του μουσείου που θα παρουσιάζει τη συλλογή του.

Εξάλλου ένα από τα πρώτα ερεθίσματα που έλαβε ήταν και από τους παππούδες του, που από μικρή ηλικία κατά την ξενάγηση στην αυλή του σπιτιού του, του μιλούσαν για την σημαντική ιστορική αξία που είχε το οικόπεδό τους.

Γιατί θα αναρωτηθεί άμεσα κανείς; Γιατί δίπλα από την οικία του στο οικόπεδο του σπιτιού του, φιλοξενείται ακόμη από το 1884 μέρος της Σιταποθήκης του Αναστασίου Αβέρωφ, πολιτικού και μεγάλου κτηματία, που μετά τον γάμο του απέκτησε το γιος του Ευάγγελο Αβέρωφ Τοσίτσα.

Οι δυσκολίες για τον μικρό Λάμπρο πολλές. Αν και πολλοί ενήλικες δεν έδιναν σημασία σε ένα παιδί της ηλικίας του, υπήρχαν κι εκείνοι που μέσα από τα αντικείμενα που διατηρούσαν… επιθυμούσαν χρηματική αμοιβή.

Ο Λάμπρος ωστόσο δεν εγκατέλειπε το στόχο, βρισκόταν προσηλωμένος εκεί. Το μικρό χαρτζιλίκι που του προσέφεραν καθημερινά για το σχολείο οι γονείς του, το κρατούσε στο κουμπαρά, προκειμένου να συγκεντρώσει τα απαιτούμενα χρήματα για να προμηθευτεί τα είδη που του κέντριζαν την προσοχή. Όπως και ο ίδιος ανέφερε δεν θυμάται ποτέ στο σχολείο να αγόραζε κάτι για πρωινό, όπως επίσης αργότερα κατά την ενηλικίωση του δεν θυσίαζε χρήματα για να πιεί καφέ ή να προχωρήσει σε διάφορες εφηβικές και νεανικές σπατάλες. Τα χρήματα συγκεντρωνόταν από τον ίδιο για τον ίδιο σκοπό. Για την συλλογή αντικειμένων.

«Επισκεπτόμενος σπίτια συγγενών και γνωστών ζητώντας αντικείμενα, κρατώντας ακόμα και το πενιχρό χαρτζιλίκι του σχολείου για να το αξιοποιήσω και αυτό προς αγορές παλαιών πραγμάτων. Φυσικά λόγω του νεαρού της ηλικίας μου πέρασα αρκετά δύσκολα, διότι δεν μου έδιναν την απαιτούμενη προσοχή συγγενείς και παλαιοπώλες, παρόλα τα εμπόδια με τη στήριξη των γονέων μου το αποτέλεσμα ήταν θριαμβευτικό.», συμπληρώνει σήμερα χαμογελώντας.

27 χρόνια μετά ο Λάμπρος θέτει τους δικούς του στόχους

Συλλέγοντας 27 ολόκληρα χρόνια με πάρα πολλές στερήσεις σε όλα τα επίπεδα και σε ηλικία πλέον 37 ετών, ο Λάμπρος Τσιούκας έχει το δικό του λαογραφικό μουσείο, με μία σημαντική διαφορά την οποία δεν πρέπει κανένας συλλέκτης να ξεχνά. Ο πολιτισμός και η λαογραφία δεν ανήκουν σε ένα και μόνο άτομο αποκλειστικά και εγωιστικά, είναι κληρονομιά όλων μας. Αρκεί όμως να αναγνωρίζουμε και να στηρίζουμε την προσπάθεια που έχει κάνει κάποιος, για να είμαστε σε θέση.

«Όλοι εμείς σήμερα να επισκεπτόμαστε αυτό το λαογραφικό μουσείο. Σε αυτήν την κρίσιμη καμπή της ζωής του και με μία άρτια συλλογή αντικειμένων, θεωρεί ότι πρέπει να βρει τη δική της μόνιμη θέση σε έναν εκθεσιακό μεγάλο χώρο», τονίζει ο Λάμπρος.

Ο Λάμπρος σήμερα πασχίζει να βρει ένα κτίριο, ευρύχωρο, προκειμένου η συλλογή του να αποκτήσει τη δική της στέγη και να είναι επισκέψιμη στον καθένα μας, πολίτη του νομού Τρικάλων, της Θεσσαλίας κι όλης της χώρας. Ένα κτίριο ευρύχωρο, στο οποίο θα κυριαρχούν οι ενότητες, και να μη στοιβάζονται τα εκατοντάδες εκθέματα στην μικρή σιταποθήκη που φυλάσσονται σήμερα στην οικία του.

Για να βρεθεί αυτός ο χώρος που πραγματικά θα αποτελέσει ένα σημαντικό στολίδι, χρειάζεται το απαιτούμενο ενδιαφέρον που αναζητά σήμερα ο νεαρός Λάμπρος.

Άραγε θα βρεθεί κάποιο πολιτιστικό όργανο ή κάποιος Δήμος του νομού που θα αντιληφθεί αυτή την τόσο σημαντική αξία αλλά και των πλεονεκτημάτων που θα φέρει στην περιοχή του αλλά και σ΄ όλο το νομό;

Ιστορικά κειμήλια άλλων εποχών

Δεν θα ήταν υπερβολικό αν θα λέγαμε ότι μια μόλις επίσκεψη στο χώρο του Λάμπρο Τσιούκα μας άφησε άφωνους. Αν και ο χώρος δεν είναι διαμορφωμένος με την μορφή εκθεσιακού, ωστόσο με μόνο ματιά μπορεί κανείς να αντιληφθεί το μέγεθος και την αξία της συλλογής. Ποιο είναι το ξεχωριστό αυτής της συλλογής;

Για πρώτη φορά στην περιοχή των Τρικάλων μπορούμε να δούμε μέσα σε έναν χώρο συγκεντρωμένα σε κάθε κατηγορία ξεχωριστά τόσα πολλά αντικείμενα διαφορετικά.

Τα μισά από αυτά είναι Ιστορικά Κειμήλια τα οποία μπορούν να γίνουν σημείο Αναφοράς και Μελέτης για τον Πολιτισμό.

Λόγω της σημαντικότητας των αντικειμένων αναμφίβολα θα πρέπει να βρεθεί ένας μεγάλος Εκθεσιακός μόνιμος χώρος.

Τι μπορεί να δει κανείς μέσα στο εσωτερικό των σιταποθηκών Αβέρωφ;

Παραδοσιακές τοπικές στολές, αστικές τοπικές ενδυμασίες, Καραγκούνικα φιλιγκράν κοσμήματα, πόρπες παραδοσιακών στολών, κοσμήματα αστικής τάξης. Διάφορα επαγγέλματα όπως Αγρότης, Τσαγκάρης, Γιατρός, Ξυλουργός, Σιδηρουργός. Υπάρχουν κατηγορίες με πλήθος εκατοντάδων αντικειμένων από οικιακής χρήσης Χάλκινα, Πήλινα αντικείμενα αλλά και πιάτα με εξαιρετικά σχέδια. Η τέχνη της υφαντικής σε όλο της το μεγαλείο, εκπληκτικά χειροποίητα μάλλινα χαλιά, μπάντες, προσκέφαλα, αλλά και εργόχειρα σπάνιας και μεγάλης αξίας.

Γυάλινα αντικείμενα της αστικής τάξης, σεντούκια, μπαούλα και κασέλες για την προίκα, αντικείμενα της Ελληνικής Επανάστασης, γραμμόφωνα, ραδιόφωνα, ρολόγια εποχής.