Μάριος Τσόκας στο Ράδιο Ζυγός: Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν αντικαθιστά τον άνθρωπο, τον υποστηρίζει

Ο συντοπίτης μας από την Οιχαλία, Μάριος Τσόκας, Κλινικός Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπευτής και Εγκληματολόγος, φιλοξενήθηκε στο Ράδιο Ζυγός και στον δημοσιογράφο Χρήστο Κοντό, με αφορμή τη συμμετοχή του στο 11ο Πανελλήνιο Συνέδριο Επιστημών Εκπαίδευσης, Ειδικής Αγωγής και Ψυχοθεραπείας, όπου συμμετέχει ως σύνεδρος και μέλος της Οργανωτικής Επιτροπής. Κατά τη διάρκεια της ιδιαίτερα ενδιαφέρουσας συζήτησης παρουσίασε το ερευνητικό εγχείρημα που αναπτύσσει μαζί με τον Χρήστο Παπαχρήστο (BSc Μαθηματικών, ΕΚΠΑ, AI Systems Developer / Web Developer), ένα πρωτοποριακό σύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης που έχει ως στόχο την υποστήριξη της ψυχοθεραπευτικής σκέψης μέσω της αξιοποίησης μεγάλων γλωσσικών μοντέλων.

Όπως εξήγησε, η ερευνητική προσπάθεια ξεκίνησε από την ιδέα δημιουργίας ενός ελληνόφωνου βοηθού ψυχικής υγείας και πέρασε από διάφορα στάδια ανάπτυξης και δοκιμών με ανοιχτά γλωσσικά μοντέλα. Στην πορεία, η ερευνητική ομάδα διαπίστωσε ότι η πραγματική πρόκληση δεν ήταν μόνο η κατανόηση της ελληνικής γλώσσας από τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, αλλά κυρίως η ποιότητα της συλλογιστικής διαδικασίας και η δυνατότητα παραγωγής ασφαλών και επιστημονικά τεκμηριωμένων συμπερασμάτων. Έτσι, η αρχική ιδέα ενός «AI θεραπευτή» εξελίχθηκε σε ένα πολύ πιο ώριμο και επιστημονικά ασφαλές σύστημα υποστήριξης της θεραπευτικής σκέψης, το οποίο δεν επιχειρεί να αντικαταστήσει τον επαγγελματία ψυχικής υγείας, αλλά να λειτουργήσει ως ένα εργαλείο που τον βοηθά να οργανώνει, να ελέγχει και να εμβαθύνει την ανάλυσή του.

Το σύστημα βασίζεται σε μεγάλα γλωσσικά μοντέλα, σε τεχνικές ανάκτησης γνώσης από οργανωμένες βάσεις δεδομένων (RAG) και σε δομημένη Λογικοβιοψυχοκοινωνική Ανάλυση σύμφωνα με τη μέθοδο του Καθηγητή Ιωάννη Παπαδάτου. Παράλληλα, ενσωματώνει ελληνικά δεδομένα, ψυχοθεραπευτική μεθοδολογία, επιστημονική εποπτεία, δεοντολογικά όρια και μηχανισμούς ελέγχου της ποιότητας των απαντήσεων, ώστε να λειτουργεί μέσα σε ένα ασφαλές θεωρητικό και κλινικό πλαίσιο. Όπως υπογράμμισε ο Μάριος Τσόκας, στόχος της ερευνητικής ομάδας δεν είναι απλώς να «μιλά» η Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλά να λειτουργεί μέσα σε ένα αυστηρά οριοθετημένο επιστημονικό περιβάλλον που υπηρετεί τον άνθρωπο και υποστηρίζει υπεύθυνα το έργο των ειδικών.

Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης έγινε επίσης αναφορά στους φόβους και στις αντιστάσεις που συχνά προκαλεί η Τεχνητή Νοημοσύνη τόσο στην κοινωνία όσο και σε επαγγελματικά ή θεσμικά περιβάλλοντα. Όπως σημείωσε, κάθε μεγάλη τεχνολογική αλλαγή συνοδεύεται από αβεβαιότητα και ανασφάλεια, ενώ πολλές φορές οι αντιδράσεις απέναντι στις νέες τεχνολογίες συνδέονται με βαθύτερους ψυχολογικούς μηχανισμούς, καθώς ο άνθρωπος προβάλλει πάνω στο άγνωστο τους δικούς του φόβους και τις προσωπικές του ανησυχίες.

Η συζήτηση επεκτάθηκε και στο ιδιαίτερα επίκαιρο θέμα της παραβατικότητας των ανηλίκων. Ο Μάριος Τσόκας υπογράμμισε ότι κανένα κοινωνικό ή ψυχολογικό φαινόμενο δεν μπορεί να κατανοηθεί αποκομμένο από το περιβάλλον μέσα στο οποίο αναπτύσσεται. Για να κατανοήσουμε πραγματικά τη συμπεριφορά ενός παιδιού, ανέφερε, πρέπει να εξετάσουμε την οικογένεια, το σχολείο, το κοινωνικό περιβάλλον, αλλά και τους βιολογικούς, συναισθηματικούς και ψυχικούς παράγοντες που επηρεάζουν τη ζωή του. Όσο περισσότερα γνωρίζουμε για το πλαίσιο μέσα στο οποίο μεγαλώνει ένα παιδί, τόσο πιο ασφαλείς μπορούμε να είμαστε στις ερμηνείες μας και τόσο πιο αποτελεσματικές μπορούν να γίνουν οι παρεμβάσεις και οι λύσεις που προτείνονται.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στο ζήτημα της παιδείας, επισημαίνοντας ότι δεν αρκεί η απλή μετάδοση γνώσεων και πληροφοριών. Χρειαζόμαστε, όπως είπε, μια παιδεία που να διδάσκει στο παιδί τι σημαίνει άνθρωπος, σχέση, ευθύνη, μέτρο, νόημα και κοινότητα. Σε αυτό το πλαίσιο, τόνισε ότι η κλασική παιδεία και η αρχαία ελληνική γραμματεία εξακολουθούν να προσφέρουν πολύτιμα εφόδια, καθώς δεν εστιάζουν μόνο στη γνώση αλλά και στην κατανόηση της ανθρώπινης εμπειρίας.

Κλείνοντας τη συζήτηση, χρησιμοποίησε μια χαρακτηριστική φράση που προκάλεσε ιδιαίτερο προβληματισμό: «Πάρτε μαζί σας πολύ νερό· το μέλλον έχει πολλή ξηρασία». Μια φράση με βαθύ συμβολισμό, καθώς – όπως εξήγησε – εισερχόμαστε σε μια εποχή ραγδαίων τεχνολογικών εξελίξεων, αλλά ταυτόχρονα αυξανόμενων κοινωνικών, παιδαγωγικών και υπαρξιακών προκλήσεων. Γι’ αυτό και, περισσότερο από ποτέ, χρειαζόμαστε γνώση, μέτρο, ανθρωπιά και σοβαρή προετοιμασία για το μέλλον.

Η παρουσία και η ερευνητική δραστηριότητα του Μάριου Τσόκα αποτελούν μια ακόμη απόδειξη ότι νέοι επιστήμονες με καταγωγή από τον τόπο μας διακρίνονται σε σύγχρονα και απαιτητικά επιστημονικά πεδία, συμβάλλοντας ενεργά στον διάλογο για το μέλλον της εκπαίδευσης, της ψυχικής υγείας και της Τεχνητής Νοημοσύνης, φέρνοντας την επιστήμη πιο κοντά στις πραγματικές ανάγκες του ανθρώπου και της κοινωνίας.

Ακολουθεί το ηχητικό της συνέντευξης

Ads