Νέος εκλογικός νόμος στην Αυτοδιοίκηση: Τι αλλάζει σε δήμους και περιφέρειες από το 2028

Μεγάλες αλλαγές φέρνει ο νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης στον τρόπο εκλογής δημάρχων και περιφερειαρχών, στη λειτουργία των συμβουλίων και στο πολιτικό τοπίο των δήμων

Μπροστά σε μια από τις σημαντικότερες θεσμικές αλλαγές των τελευταίων δεκαετιών βρίσκεται η Τοπική Αυτοδιοίκηση, καθώς ο νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης φέρνει ριζικές ανατροπές στον τρόπο εκλογής δημάρχων και περιφερειαρχών, στη σύνθεση των δημοτικών και περιφερειακών συμβουλίων, αλλά και στη γενικότερη λειτουργία των ΟΤΑ.

Οι αλλαγές αυτές αναμένεται να εφαρμοστούν στις αυτοδιοικητικές εκλογές του 2028 και αφορούν άμεσα κάθε δήμο της χώρας, από τα μεγάλα αστικά κέντρα μέχρι τους μικρότερους περιφερειακούς δήμους, όπως ο Δήμος Φαρκαδόνας, όπου οι ισορροπίες, οι τοπικές παρατάξεις και η εκπροσώπηση των χωριών παίζουν καθοριστικό ρόλο.

Η πιο μεγάλη αλλαγή είναι η κατάργηση της δεύτερης Κυριακής. Με το νέο σύστημα, δήμαρχος ή περιφερειάρχης θα μπορεί να εκλέγεται από την πρώτη Κυριακή εφόσον συγκεντρώσει ποσοστό 42% συν μία ψήφο. Αν κανένας συνδυασμός δεν φτάσει το όριο αυτό, δεν θα υπάρχει νέα κάλπη την επόμενη εβδομάδα, αλλά δεύτερο στάδιο καταμέτρησης με βάση τη λεγόμενη δεύτερη επιλογή των ψηφοφόρων.

Στην πράξη, ο πολίτης θα μπορεί να δηλώνει και δεύτερη προτίμηση συνδυασμού. Έτσι, οι ψήφοι των μικρότερων παρατάξεων θα προσμετρώνται σε δεύτερη φάση υπέρ των επικρατέστερων υποψηφίων, ώστε να αναδειχθεί τελικά ο νικητής χωρίς επαναληπτική εκλογή.

Η κυβέρνηση παρουσιάζει τη μεταρρύθμιση ως βήμα για λιγότερο κόστος, μικρότερη αποχή, αποφυγή παρασκηνιακών συμφωνιών μεταξύ πρώτης και δεύτερης Κυριακής και πιο σταθερή διοίκηση στους δήμους. Από την άλλη πλευρά, αρκετοί αυτοδιοικητικοί εκφράζουν επιφυλάξεις, καθώς θεωρούν ότι η δεύτερη Κυριακή έδινε στους πολίτες τη δυνατότητα μιας πιο καθαρής πολιτικής επιλογής ανάμεσα στους δύο επικρατέστερους συνδυασμούς.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η ενίσχυση της πλειοψηφίας του πρώτου συνδυασμού. Ο εκλεγμένος δήμαρχος ή περιφερειάρχης θα διαθέτει αυξημένη πλειοψηφία στα συμβούλια, γεγονός που σύμφωνα με το Υπουργείο Εσωτερικών θα διευκολύνει τη λήψη αποφάσεων και θα αποτρέψει φαινόμενα διοικητικής αδυναμίας.

Ωστόσο, το ερώτημα που τίθεται είναι αν η κυβερνησιμότητα θα έρθει σε βάρος της πολυφωνίας. Γιατί σε πολλούς δήμους της περιφέρειας, η αντιπολίτευση, οι μικρές παρατάξεις και οι ανεξάρτητες φωνές είναι συχνά εκείνες που μεταφέρουν προβλήματα χωριών, γειτονιών και τοπικών κοινωνιών που διαφορετικά μπορεί να μη φτάσουν ποτέ στο κέντρο των αποφάσεων.

Το όριο εισόδου 3% στα δημοτικά και περιφερειακά συμβούλια διατηρείται, κάτι που σημαίνει ότι μικρότερες κινήσεις πολιτών ή τοπικά αυτοδιοικητικά σχήματα θα συνεχίσουν να αντιμετωπίζουν δυσκολίες εκπροσώπησης. Σε περιοχές όπως η Φαρκαδόνα, όπου οι προσωπικές σχέσεις, η κοινωνική παρουσία και η προσφορά στον τόπο έχουν πολλές φορές μεγαλύτερη σημασία από τους κομματικούς μηχανισμούς, η αλλαγή αυτή αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Στο νέο πλαίσιο προβλέπεται επίσης η δυνατότητα συμμετοχής προσώπων τύπου «Επικρατείας» στα ψηφοδέλτια. Δήμαρχοι και περιφερειάρχες θα μπορούν να εντάσσουν ανθρώπους με επιστημονική, τεχνοκρατική ή διοικητική εμπειρία χωρίς σταυρό προτίμησης. Η πρόβλεψη αυτή παρουσιάζεται ως προσπάθεια αναβάθμισης της διοίκησης, όμως ταυτόχρονα προκαλεί προβληματισμό για το κατά πόσο απομακρύνει την Αυτοδιοίκηση από την άμεση λαϊκή επιλογή.

Αλλαγές έρχονται και στο ψηφιακό πεδίο, με πρόβλεψη για ηλεκτρονικές διαδικασίες και πιθανή αξιοποίηση ηλεκτρονικής ψηφοφορίας μέσω του συστήματος «Ζεύς». Η ψηφιακή μετάβαση μπορεί να διευκολύνει διαδικασίες, όμως ανοίγει και μια μεγάλη συζήτηση για την ασφάλεια, το αδιάβλητο, την πρόσβαση ηλικιωμένων πολιτών και την προστασία της εκλογικής διαδικασίας.

Ο νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης δεν αφορά μόνο τις εκλογές. Περιλαμβάνει ενοποίηση διάσπαρτων διατάξεων, αλλαγές στις αρμοδιότητες δήμων και περιφερειών, νέες διαδικασίες ελέγχου αιρετών και εργαλεία ψηφιακής διαβούλευσης. Πρόκειται δηλαδή για ένα συνολικό νέο πλαίσιο λειτουργίας της Αυτοδιοίκησης.

Το μεγάλο ερώτημα, όμως, παραμένει πολιτικό και βαθιά ουσιαστικό: θέλουμε δήμους με ισχυρές διοικήσεις που αποφασίζουν γρήγορα ή δήμους με ευρύτερες συναινέσεις, περισσότερη αντιπροσώπευση και ισχυρότερο έλεγχο;

Η απάντηση δεν είναι απλή. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν είναι μόνο αριθμοί, ποσοστά και έδρες. Είναι τα χωριά, οι κοινότητες, οι δημότες, οι σύλλογοι, οι ανάγκες της καθημερινότητας και οι άνθρωποι που ζητούν να ακούγεται η φωνή τους. Γι’ αυτό και οι αλλαγές που έρχονται δεν αφορούν μόνο τους υποψηφίους του 2028, αλλά κάθε πολίτη που ενδιαφέρεται για το μέλλον του τόπου του.

Το KriniLive.gr θα παρακολουθεί στενά όλες τις εξελίξεις γύρω από τον νέο εκλογικό νόμο, τον νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης και τις επιπτώσεις που θα έχουν οι αλλαγές στους δήμους της Θεσσαλίας και ιδιαίτερα στην περιοχή μας, μέσα από την ενότητα Ειδήσεις Φαρκαδόνα και τα θέματα που αφορούν την Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Ads