Η «Καρέκλα και ο θρόνος» του Νίκου Μαργαρίτη
Ένα μικρό θεατρικό έργο με διαχρονικά μηνύματα για την εξουσία, τη φιλοδοξία και την ανθρώπινη φύση έγραψε ο φαρμακοποιός από τη Φαρκαδόνα Νίκος Μαργαρίτης.
Στην «Αρχαία Αγορά», ο Σωκράτης, ο Πλάτων, ο Αριστοτέλης, ο Διογένης και ο Επίκουρος συζητούν γύρω από μια άδεια καρέκλα: το σύμβολο μιας εξουσίας που πολλοί διεκδικούν, χωρίς πάντα να αναλογίζονται το βάρος της. Η απρόσμενη εμφάνιση του Αριστοφάνη προσθέτει μια σατιρική νότα, ενώ το έργο κλείνει με ένα ερώτημα που παραμένει επίκαιρο: φτάνει η σοφία πριν ή μετά την απόφαση;
Η ΚΑΡΕΚΛΑ ΚΑΙ Ο ΘΡΟΝΟΣ
Ένα μικρό θεατρικό έργο σε μια διαχρονική συνάντηση φιλοσόφων
Σκηνή: Η Αρχαία Αγορά, σε έναν τόπο έξω από τον χρόνο. Στη μέση της βρίσκεται μια άδεια καρέκλα, που όλοι αποφεύγουν να κοιτάξουν. Ο Σωκράτης, ο Πλάτων, ο Αριστοτέλης, ο Διογένης και ο Επίκουρος συναντώνται και συζητούν για την εξουσία, τη φιλοδοξία και την ανθρώπινη φύση.
Σωκράτης: Παράξενο ον ο άνθρωπος. Γνωρίζει πως δεν γνωρίζει και, όμως, αποφασίζει σαν να γνωρίζει τα πάντα.
Πλάτων: Γιατί θέλει να κυβερνήσει την πόλη πριν μάθει να κυβερνά τον ίδιο του τον εαυτό. Μόνο όποιος έχει βάλει τάξη στην ψυχή του μπορεί να βάλει τάξη στην πολιτεία. Και άριστος άρχοντας είναι εκείνος που δεν διψά να άρχει.
Αριστοτέλης: Η πολιτεία αποβλέπει στο κοινό συμφέρον. Όταν, όμως, ο άρχων υπηρετεί το προσωπικό του όφελος, η εξουσία εκφυλίζεται και η πολιτική χάνει τον σκοπό της.
Διογένης: Εγώ γυρνώ με το φανάρι μέρα μεσημέρι, ψάχνοντας άνθρωπο, και βρίσκω διεκδικητές! Πολλοί αναζητούν θρόνους και ελάχιστοι ελευθερία. Γι’ αυτό περισσεύουν οι άρχοντες και σπανίζουν οι άνθρωποι!
Επίκουρος: Μην απορείτε. Ο άνθρωπος κυνηγά όσα ταράζουν την ψυχή του, πιστεύοντας πως θα του χαρίσουν ευτυχία. Μα η γαλήνη δεν κατοικεί στα αξιώματα, αλλά στη φρόνηση, στο μέτρο και στην απουσία της ταραχής. Λάθε βιώσας· ζήσε χωρίς να γίνεσαι δέσμιος της ματαιοδοξίας.
Σωκράτης: Πιστεύω πως κανείς δεν επιλέγει το κακό γνωρίζοντάς το ως κακό. Συχνά η άγνοια μεταμφιέζει το λάθος σε σωστή επιλογή.
Αριστοτέλης: Εδώ, Σωκράτη, υπάρχει μια δυσκολότερη αλήθεια. Ο άνθρωπος κάποτε γνωρίζει το καλό, μα παρασύρεται από τα πάθη του και πράττει το αντίθετο. Αυτό είναι η ακρασία.
Πλάτων: Κι έτσι οι εποχές προχωρούν, οι άνθρωποι λησμονούν και τα ίδια λάθη επιστρέφουν με διαφορετικά πρόσωπα.
Διογένης: Το παράδοξο είναι πως θυμούνται τη σοφία αφού πρώτα έχουν αποφασίσει!
Επίκουρος: Τότε δεν αναζητούν την αλήθεια. Αναζητούν μια δικαιολογία για την επιλογή τους.
Και τότε, σαν να περίμενε υπομονετικά όλη αυτή τη συζήτηση, εμφανίζεται ο Αριστοφάνης.
Αριστοφάνης: Ω, πόσο θαυμάσιο θέαμα! Όλοι διεκδικούν την καρέκλα, μα κανείς δεν ρωτά αν μπορεί να σηκώσει το βάρος της. Αν η εξουσία ήταν έργο, θα είχαμε πολλούς θεατές και ελάχιστους εργάτες!
Κι έμεινε η καρέκλα στη μέση της Αγοράς. Κανείς δεν κάθισε, μα όλοι εξακολουθούσαν να την κοιτούν. Οι φιλόσοφοι γνώριζαν πως οι αιώνες αλλάζουν, οι άνθρωποι όμως συχνά όχι.
Και η σοφία; Πάντα φτάνει. Το ερώτημα είναι αν φτάνει πριν ή μετά την απόφαση.
Νίκος Μαργαρίτης — 2026
Ads
