«Ο κάθε άνθρωπος είναι σαν ένα γράμμα της αλφαβήτου. Για να φτιάξει μια λέξη πρέπει να ενωθεί με άλλα γράμματα».

Άρθρο της Ευαγγελίας Γραμμένου

Με αφορμή τα όσα ακούγονται και γράφονται τις τελευταίες μέρες για τους πρόσφυγες και τις ακραίες θέσεις που διατυπώνονται από ιθύνοντες και μη, γράφεται αυτό το κείμενο.

Για μια χρονική συνέχεια πολλών ετών, η Ελλάδα διακρίνεται από το φαινόμενο της μετανάστευσης, της μετακίνησης δηλαδή των ανθρώπων από την πατρώα γη σε έναν ξένο τόπο

Αναντίλεκτα, ίδιον των σύγχρονων κοινωνιών είναι η πολυπολιτισμικότητα και ως απότοκο αυτής της πραγματικότητας είναι η δημιουργία εκπαιδευτικών πολιτικών με διαπολιτισμικό χαρακτήρα. Αυτές οι πολιτικές θα αποτελέσουν την κρηπίδα, ώστε να στηριχτεί έμπρακτα η πολιτισμική πολυμορφία των σχολικών μονάδων κάθε βαθμίδας.

Ο φορέας εκείνος ο οποίος είναι σε θέση να άρει τις παντοίες διακρίσεις και τα στερεότυπα, ώστε να επιτευχθεί η ομαλή ένταξη των μαθητών, είναι βέβαια η εκπαίδευση. Αξίζει, επίσης, να διευκρινιστεί το εξής: ο χαρακτηρισμός του σχολείου ως «διαπολιτισμικού» δεν ταυτίζεται με την τελειότητα ούτε με την απόλυτη επιτυχία των σκοπών που θέτει. Οι μελέτες που κατά καιρούς γίνονται, δεικνύουν ότι υπάρχουν παράγοντες που οδηγούν στην αποτελεσματική ενίσχυση και επίδοση των μαθητών-μεταναστών. Αυτοί σχετίζονται με το κλίμα της ανεκτικότητας και του αλληλοσεβασμού, με την κατανόηση των εκπαιδευτικών αναγκών και την αρωγή τόσο της σχολικής ηγεσίας όσο και της παρουσίας υποστηρικτικών προγραμμάτων διδασκαλίας.

Τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα έχει μετατραπεί σε χώρα υποδοχής μεταναστών και αυτό έχει μεταβάλει την κοινωνική τους σύνθεση. Μιλάμε πια για μια πολυπολιτισμική κοινωνία όπου διαμένουν διαφορετικές εθνοτικές ομάδες με διαφορετικό πολιτισμικό υπόβαθρο. Ως επακόλουθο της αλλαγής, προέκυψαν νεόκοποι όροι «ταυτότητα», «ετερότητα», «μονοπολιτισμικότητα», «εκπαιδευτικά μοντέλα».

Όλο και περισσότερο, προβάλλεται ως αναγκαιότητα η ανάγκη εύρεσης μιας εκπαιδευτικής πολιτικής η οποία θα είναι ικανή να ανταποκριθεί στη σύγχρονη κοινωνία και τις ανάγκες της. Η ομαλή συμβίωση και η ένταξη των αλλοδαπών μαθητών στην ελληνική πραγματικότητα ως ενεργοί και όχι περιθωριοποιημένοι πολίτες, είναι ρόλος του σχολείου και φυσικά του εκπαιδευτικού.

Η ανάγκη λοιπόν για μια διαπολιτισμική εκπαίδευση και για εκπαιδευτικούς με επάρκεια και γνώση, με πολυπολιτισμική συνείδηση, οι οποίοι θα μπορέσουν να αποσείσουν την ξενοφοβία και τον ρατσισμό, την μονομέρεια και τον εθνοκεντρισμό από την ελληνική κοινωνία και θα εμπνεύσουν τους μαθητές, ώστε να γίνουν σκεπτόμενοι πολίτες, με διαλεκτικότητα και αποδοχή της διαφορετικότητας. Μολονότι είναι γενικά αποδεκτό ότι για την πρόοδο των κοινωνιών ως ικανή και αναγκαία συνθήκη προβάλλει η αποδοχή και ο σεβασμός στην πολιτισμική ετερότητα, συνεχίζει να υφίσταται μια τακτική αυταρέσκειας και υποτίμησης του Άλλου. Πρέπει βέβαια να παραδεχτούμε ότι είναι δύσκολη η συμβίωση και η αρμονική επικοινωνία σε μια πολυπολιτισμική κοινωνία, όπως περιγράψαμε πιο πάνω. Μια σίγουρη οδός είναι μέσα από τη διαπολιτισμική εκπαίδευση.

«Σκεφτείτε, κύριε, αν μπορούσαμε να ξέρουμε την ατομική ιστορία, τα ονόματα, το χαμόγελο, τα όνειρα, τις αγάπες, τις επιθυμίες και τις δημιουργικές ικανότητες τωνεκατομμυρίων νεκρών των πολέμων, αν τους γνωρίζαμε σαν τ’ αδέρφια μας, σαν τους ανθρώπους που μεγαλώσαμε μαζί και ονειρευτήκαμε μαζί, τι διάσταση θα είχε για μας η ανθρώπινη ιστορία και πόσο άγρυπνοι και προσεχτικοί θα ήμασταν σε κάθε επιλογή της εξουσίας, σε κάθε ιδεολογική πρόταση».

Ads