Πρέσπες: Στον δρόμο του Ολύμπου η λίμνη
Η Ελλάδα, η Αλβανία και η Βόρεια Μακεδονία προχωρούν στην απο κοινού υποψηφιότητα της περιοχής των Πρεσπών για τον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, με στόχο την ανάδειξη της μοναδικής φυσικής και πολιτιστικής της αξίας.
Η πρωτοβουλία αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η υποχώρηση της στάθμης των υδάτων και οι πιέσεις στους υγροτόπους εντείνουν την ανάγκη περιβαλλοντικής δράσης.
Στις 9 Οκτωβρίου 2026 οι τρεις χώρες συμφώνησαν να προχωρήσουν στην προετοιμασία κοινής διακρατικής υποψηφιότητας, ως μεικτού αγαθού φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η οριστική υποβολή του φακέλου προγραμματίζεται για το 2030, ενώ η εξέτασή του από την UNESCO προβλέπεται για το 2031. Η διαδικασία βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και δεν συνιστά οριστική ένταξη στον Κατάλογο.
Ενας υγρότοπος διεθνούς σημασίας
Η περιοχή περιλαμβάνει τις λίμνες Μεγάλη και Μικρή Πρέσπα, τους υγροτόπους και τα γύρω ορεινά οικοσυστήματα. Φιλοξενεί σπάνια είδη, όπως ο αργυροπελεκάνος, ενώ διαθέτει σημαντικά βυζαντινά και μεταβυζαντινά μνημεία. Η προστασία της βασίζεται ήδη σε θεσμικά εργαλεία, όπως η Σύμβαση Ραμσάρ και το ευρωπαϊκό δίκτυο Natura 2000.
Το 2000 θεσπίστηκε το Διασυνοριακό Πάρκο Πρεσπών, δημιουργώντας ένα πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ των τριών χωρών για τη διατήρηση του κοινού φυσικού πλούτου.
Η υποχώρηση των υδάτων προκαλεί ανησυχία
Ιδιαίτερη πρόκληση αποτελεί η μείωση της στάθμης της Μεγάλης Πρέσπας. Επιστημονική μελέτη, που δημοσιεύθηκε το 2022, με βάση δορυφορικά δεδομένα της περιόδου 1984-2020, κατέγραψε μείωση της επιφάνειας της λίμνης κατά περίπου 18,9 τετραγωνικά χιλιόμετρα, δηλαδή 6,9%.
Οι μεταβολές στις βροχοπτώσεις, οι περίοδοι ξηρασίας και οι μεταβολές στις εισροές αποτελούν παράγοντες που πρέπει να εξετάζονται στη διαχείριση των υδάτων. Η υποχώρηση της στάθμης μπορεί να επηρεάσει τους υγροτόπους και τη συνολική οικολογική ισορροπία της περιοχής.
Το στοίχημα της επόμενης ημέρας
Η προετοιμασία του φακέλου απαιτεί επιστημονική τεκμηρίωση, σαφή όρια προστασίας και ολοκληρωμένο σχέδιο διαχείρισης. Η αποτελεσματική παρακολούθηση των υδάτων, η προστασία της βιοποικιλότητας και η εξασφάλιση χρηματοδότησης των τριών χωρών θα κρίνουν την αποτελεσματικότητα των μέτρων.
Το ζητούμενο είναι η κοινή υποψηφιότητα να μετατραπεί σε αφετηρία ουσιαστικής περιβαλλοντικής δράσης, ώστε οι Πρέσπες να διατηρήσουν τον φυσικό και πολιτιστικό τους πλούτο τα επόμενα χρόνια.
Ads
