Τι κάνει πραγματικά ο εγκέφαλος όταν τρέχει πολλές δουλειές ταυτόχρονα
Σύμφωνα με ειδικούς στη νευροψυχολογία, η εικόνα που έχουμε για το λεγόμενο multitasking απέχει αρκετά από την πραγματικότητα και συχνά αποκαλύπτει περισσότερα για τον τρόπο που λειτουργούμε υπό πίεση παρά για κάποια “υπερδύναμη” του εγκεφάλου.
Σε περιόδους έντονης εργασίας, πολλοί περιγράφουν μια αίσθηση νοητικής κόπωσης, σαν ο εγκέφαλος να θολώνει. Η συγκέντρωση μειώνεται, η ροή του λόγου γίνεται δυσκολότερη και η επεξεργασία πληροφοριών φαίνεται πιο αργή. Ωστόσο, σύμφωνα με νεότερα επιστημονικά δεδομένα, η ενεργειακή διαφορά ανάμεσα σε απλές και απαιτητικές νοητικές διεργασίες είναι μικρότερη απ’ ό,τι θα περίμενε κανείς, γεγονός που δείχνει ότι η εξάντληση δεν οφείλεται αποκλειστικά στην ένταση της σκέψης.
Η μεγάλη παρεξήγηση αφορά την ίδια την έννοια του multitasking. Όπως εξηγούν νευροψυχολόγοι, ο εγκέφαλος δεν επεξεργάζεται πραγματικά πολλά σύνθετα καθήκοντα ταυτόχρονα. Αντίθετα, μετακινεί γρήγορα την προσοχή του από τη μία δραστηριότητα στην άλλη, δημιουργώντας την ψευδαίσθηση της παράλληλης εκτέλεσης.
Η λειτουργία αυτή δεν είναι παρά μια συνεχής εναλλαγή προσοχής. Ο ανθρώπινος εγκέφαλος έχει ισχυρή ικανότητα να εστιάζει σε ένα μόνο βασικό έργο κάθε φορά, ενώ μπορεί να εναλλάσσεται ανάμεσα σε δύο ή περισσότερα καθήκοντα. Όμως, όσο αυξάνεται η δυσκολία τους, τόσο μειώνεται η αποτελεσματικότητα αυτής της εναλλαγής.
Όταν μια από τις δραστηριότητες είναι αυτοματοποιημένη και απαιτεί ελάχιστη σκέψη, τότε ο εγκέφαλος μπορεί να τη δρομολογήσει παράλληλα με μια πιο απαιτητική εργασία. Σε αυτή την περίπτωση δημιουργείται η εντύπωση ότι λειτουργεί σε πολλαπλά επίπεδα, ενώ στην πραγματικότητα απλώς κατανέμει διαφορετικού τύπου προσοχή σε κάθε διαδικασία.
Υπάρχουν άνθρωποι που φαίνεται να αποδίδουν καλύτερα σε περιβάλλοντα έντονου ρυθμού και πολλαπλών ερεθισμάτων. Συχνά αναφέρουν ότι η πίεση ή ο θόρυβος τούς βοηθά να λειτουργούν πιο αποτελεσματικά, σε αντίθεση με την απόλυτη ηρεμία που μπορεί να τους αποδιοργανώνει. Αυτή η συμπεριφορά σχετίζεται με τον τρόπο που έχουν εκπαιδεύσει τον εγκέφαλό τους να ανταποκρίνεται σε συνεχείς αλλαγές.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτό το μοτίβο συναντάται πιο έντονα σε άτομα με διαταραχές προσοχής, όπου η σκέψη κινείται ταυτόχρονα σε πολλαπλές κατευθύνσεις και η προσοχή επηρεάζεται εύκολα από εξωτερικά ερεθίσματα. Με τον καιρό, το άτομο προσαρμόζεται σε αυτόν τον τρόπο λειτουργίας, αν και δεν είναι πάντα ο πιο αποδοτικός ή ξεκούραστος.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι, παρότι ο εγκέφαλος μπορεί να προσαρμόζεται σε απαιτητικά και μεταβαλλόμενα περιβάλλοντα, αυτό δεν σημαίνει ότι το συνεχές μοίρασμα της προσοχής είναι αβλαβές. Η εκπαίδευση σε καλύτερη οργάνωση, καθώς και η ψυχολογική υποστήριξη όπου χρειάζεται, μπορούν να συμβάλουν σε πιο ισορροπημένη και αποτελεσματική νοητική λειτουργία στην καθημερινότητα.
Ads
