Δύο νέοι από την περιοχή μας φέρνουν την Τεχνητή Νοημοσύνη στην Ψυχιατρική – Η καινοτόμος πρόταση των Μάριου Τσόκα και Χρήστου Παπαχρήστου

Μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα ερευνητική πρόταση, με αφετηρία δύο ανθρώπους από την περιοχή μας, τον Μάριο Τσόκα και τον Χρήστο Παπαχρήστο, επιχειρεί να αξιοποιήσει τις δυνατότητες της Τεχνητής Νοημοσύνης για την εξατομίκευση της ψυχοφαρμακολογικής θεραπείας. Πρώτο πεδίο εφαρμογής που προτείνεται να διερευνηθεί είναι η μείζων καταθλιπτική διαταραχή.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη αλλάζει ήδη πολλά δεδομένα στην Ιατρική. Δύο δικά μας παιδιά, ο Μάριος Τσόκας και ο Χρήστος Παπαχρήστος, επιχειρούν να διερευνήσουν πώς οι νέες αυτές δυνατότητες μπορούν να αξιοποιηθούν σε έναν από τους πλέον ευαίσθητους και απαιτητικούς τομείς: την Ψυχιατρική.

Οι δύο συνεργάτες επεξεργάζονται μια καινοτόμο ερευνητική πρόταση για τη δημιουργία και επιστημονική αξιολόγηση ενός συστήματος Τεχνητής Νοημοσύνης, το οποίο θα μπορούσε μελλοντικά να λειτουργήσει ως εργαλείο υποστήριξης του ψυχιάτρου στην εξατομίκευση της ψυχοφαρμακολογικής θεραπείας.

Από το «ποιο φάρμακο είναι καλύτερο» στο «ποιο είναι καταλληλότερο για αυτόν τον ασθενή»

Η καινοτομία που επιδιώκουν να διερευνήσουν οι Μάριος Τσόκας και Χρήστος Παπαχρήστος βρίσκεται ακριβώς στην εξατομίκευση.

Στόχος δεν είναι ένα σύστημα που θα αποφασίζει ποιο φάρμακο είναι γενικά «το καλύτερο». Η ερευνητική κατεύθυνση αφορά τη δυνατότητα σύγκρισης διαφορετικών θεραπευτικών επιλογών για τον συγκεκριμένο άνθρωπο, λαμβάνοντας υπόψη το πιθανό όφελος, τους κινδύνους αλλά και την αβεβαιότητα κάθε εκτίμησης.

Η έρευνα βρίσκεται στη διασταύρωση της Ψυχιατρικής και της Ψυχοφαρμακολογίας με την Ιατρική Ακριβείας, την Κλινική Φαρμακολογία, τη Φαρμακογονιδιωματική, τη Βιοστατιστική και την εξηγήσιμη Τεχνητή Νοημοσύνη.

Πώς θα μπορούσε να λειτουργήσει

Ένας ασθενής με κατάθλιψη μπορεί, για παράδειγμα, να μην έχει ανταποκριθεί επαρκώς σε προηγούμενη θεραπεία και ταυτόχρονα να λαμβάνει άλλα φάρμακα.

Ο ψυχίατρος θα μπορούσε να καταχωρίζει με δομημένο και προστατευμένο τρόπο την κλινική εικόνα, το θεραπευτικό ιστορικό, την τρέχουσα αγωγή και άλλες απαραίτητες πληροφορίες.

Το υπό διερεύνηση σύστημα δεν θα έδινε μια απλοϊκή εντολή του τύπου «χορηγήστε αυτό το φάρμακο».

Αντίθετα, θα επιδιωκόταν να προσφέρει μια συγκριτική και αιτιολογημένη εκτίμηση των κατάλληλων θεραπευτικών επιλογών, παρουσιάζοντας το πιθανό όφελος, τους ενδεχόμενους κινδύνους και τον βαθμό αβεβαιότητας κάθε πρόβλεψης.

Εφόσον κάτι τέτοιο αποδειχθεί επιστημονικά αξιόπιστο και ασφαλές, θα μπορούσε να συμβάλει στον περιορισμό των διαδοχικών δοκιμών διαφορετικών φαρμάκων και στην έγκαιρη επισήμανση πιθανών προβλημάτων ασφάλειας, αλληλεπιδράσεων ή ανεκτικότητας.

«Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν θα αποφασίζει αντί του ψυχιάτρου»

Ο Μάριος Τσόκας και ο Χρήστος Παπαχρήστος είναι ξεκάθαροι σε ένα κρίσιμο ζήτημα:

Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν προορίζεται να αντικαταστήσει τον ψυχίατρο.

Η τελική θεραπευτική απόφαση θα παραμένει αποκλειστικά στον γιατρό, σε συνεργασία με τον ασθενή.

Η φιλοσοφία της πρότασής τους αποτυπώνεται σε μία φράση:

«Η τεχνητή νοημοσύνη δεν θα αποφασίζει αντί του ψυχιάτρου· θα τον βοηθά να αξιοποιεί καλύτερα και με μεγαλύτερη διαφάνεια τις διαθέσιμες πληροφορίες».

Η θετική ανταπόκριση της καθηγήτριας Μαρίνας Οικονόμου–Λαλιώτη

Ιδιαίτερη ώθηση στην προσπάθεια των δύο συνεργατών έδωσε, σύμφωνα με τους ίδιους, η θετική ανταπόκριση της Μαρίνας Οικονόμου–Λαλιώτη, Ομότιμης Καθηγήτριας Ψυχιατρικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ και Επιστημονικά Υπεύθυνης της Μονάδας Κοινωνικής Ψυχιατρικής και Ψυχοκοινωνικής Φροντίδας του ΕΠΙΨΥ.

Η κ. Οικονόμου–Λαλιώτη υποδέχθηκε θετικά την ιδέα και τους ενθάρρυνε να προχωρήσουν στη διαμόρφωσή της ως οργανωμένης ερευνητικής πρότασης.

Στόχος πλέον είναι να διερευνηθούν οι προϋποθέσεις για την επιστημονική εξέλιξη της προσπάθειας μέσω του Ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου Ψυχικής Υγείας, Νευροεπιστημών και Ιατρικής Ακριβείας «Κώστας Στεφανής» (ΕΠΙΨΥ).

Μια πρόταση που βρίσκεται ακόμη σε ερευνητικό στάδιο

Απαραίτητη είναι και μια σημαντική διευκρίνιση: δεν μιλάμε για ένα ολοκληρωμένο σύστημα που χρησιμοποιείται ήδη σε ασθενείς.

Η πρόταση των δύο νέων βρίσκεται ακόμη στο στάδιο της επιστημονικής διαμόρφωσης.

Τα επόμενα βήματα περιλαμβάνουν την οριστικοποίηση του ερευνητικού πρωτοκόλλου, τη θεσμική και δεοντολογική αξιολόγηση, την εξασφάλιση κατάλληλων ανωνυμοποιημένων δεδομένων και την αναδρομική ανάπτυξη και επικύρωση του μοντέλου.

Μόνο εφόσον επιβεβαιωθούν η αξιοπιστία και η ασφάλειά του, θα μπορούσε να ακολουθήσει προοπτική πιλοτική μελέτη.

Δύο παιδιά της περιοχής μας κοιτούν μπροστά

Πέρα από το επιστημονικό ενδιαφέρον της πρότασης, για την τοπική μας κοινωνία υπάρχει ακόμη μία διάσταση που αξίζει να αναδειχθεί.

Δύο παιδιά από τον τόπο μας, ο Μάριος Τσόκας και ο Χρήστος Παπαχρήστος, επιχειρούν να μετατρέψουν μια σύγχρονη επιστημονική ιδέα σε οργανωμένη ερευνητική πρόταση, σε έναν τομέα όπου η τεχνολογία μπορεί τα επόμενα χρόνια να αποκτήσει σημαντικό ρόλο.

Και ίσως αυτή να είναι η ουσία της προσπάθειάς τους: όχι μια Τεχνητή Νοημοσύνη που αποφασίζει για τον άνθρωπο, αλλά μια τεχνολογία που, εφόσον περάσει όλα τα απαραίτητα στάδια επιστημονικής αξιολόγησης, θα μπορούσε να βοηθήσει τον γιατρό να πάρει μια καλύτερα τεκμηριωμένη απόφαση για τον συγκεκριμένο άνθρωπο που έχει απέναντί του.

---

Ads

---