«Μπλόκο» στις ανεμογεννήτριες πάνω από τα 1.200 μέτρα
Σε αναδιάρθρωση του ενεργειακού χάρτη της χώρας προχωρά το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), θέτοντας για πρώτη φορά αυστηρούς περιορισμούς στις ανεμογεννήτριες.
Με το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ, το οποίο τέθηκε επίσημα σε δημόσια διαβούλευση, η κυβέρνηση επιχειρεί να βάλει τέλος στις συγκρούσεις χρήσεων γης, θεσμοθετώντας παράλληλα τρία μεγάλα χωροταξικά σχέδια: για τις ΑΠΕ, τον τουρισμό και τη βιομηχανία. Στόχος, σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, είναι ένα ολιστικό μοντέλο ανάπτυξης που θα αποτρέπει το «αλαλούμ» του παρελθόντος και θα προσφέρει επενδυτική ασφάλεια.
Τέλος στα αιολικά στα μεγάλα υψόμετρα και στα αστικά κέντρα
Η πιο εμβληματική αλλαγή του νέου σχεδίου αφορά την εγκατάσταση αιολικών πάρκων. Εφεξής, μπαίνει οριζόντιο «στοπ» στην τοποθέτηση ανεμογεννητριών σε περιοχές με υψόμετρο μεγαλύτερο των 1.200 μέτρων, προστατεύοντας τον ορεινό όγκο της χώρας.
Παράλληλα, απαγορεύεται πλήρως η χωροθέτησή τους εντός των Περιφερειακών Ενοτήτων Αττικής και Θεσσαλονίκης (με εξαίρεση αποκλειστικά τις βιομηχανικές ζώνες).
«Απαγορευτικό» για φωτοβολταϊκά σε Natura, δάση και παραλίες
Σαρωτικές είναι οι απαγορεύσεις και για τους φωτοβολταϊκούς σταθμούς. Προκειμένου να διαφυλαχθεί η περιβαλλοντική και πολιτιστική κληρονομιά, το Χωροταξικό απαγορεύει οριζόντια τα νέα φωτοβολταϊκά σε:
Όλες τις προστατευόμενες περιοχές του δικτύου NATURA 2000.
Δάση, δασικές εκτάσεις και εθνικούς δρυμούς.
Υγροτόπους Ραμσάρ και μικρούς νησιωτικούς υγροτόπους.
Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους και κηρυγμένα μνημεία της UNESCO.
Ακτές κολύμβησης και περιοχές με παραδοσιακές αναβαθμίδες (πεζούλες).
Πλαφόν 1,5% ανά Περιφέρεια
Πέρα από τις ζώνες πλήρους αποκλεισμού, το ΥΠΕΝ εισάγει αυστηρά αριθμητικά κριτήρια. Για τους νέους σταθμούς που δεν έχουν λάβει ακόμα περιβαλλοντική αδειοδότηση, θεσπίζεται μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό εδαφικής κάλυψης 1,5% ανά Περιφερειακή Ενότητα. Το μέτρο αυτό αναμένεται να βάλει «φρένο» στον κορεσμό συγκεκριμένων αγροτικών περιοχών που είχαν μετατραπεί σε απέραντα πάρκα κατόπτρων.
Το νομοσχέδιο βρίσκεται πλέον στα χέρια των φορέων και των πολιτών για τη διαδικασία της διαβούλευσης, η οποία αναμένεται να συγκεντρώσει τα βλέμματα τόσο της αγοράς ενέργειας όσο και των περιβαλλοντικών οργανώσεων.
Αναλυτικά οι ρυθμίσεις που προβλέπει το νέο χωροταξικό:
Το χωροταξικό για τις ΑΠΕ προβλέπει μεταξύ άλλων τα εξής:
Α. Για τους φωτοβολταϊκούς σταθμούς
Δεν επιτρέπονται εφεξής, οριζόντια:
· Σε όλες τις προστατευόμενες περιοχές του δικτύου NATURA 2000
· Σε δάση και δασικές εκτάσεις
· Σε υγροτόπους Ραμσάρ και μικρούς νησιωτικούς υγροτόπους
· Σε εθνικούς δρυμούς, κηρυγμένα μνημεία της φύσης και αισθητικά δάση
· Σε περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους
· Σε κηρυγμένα διατηρητέα μνημεία της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς και άλλα μνημεία μείζονος σημασίας, καθώς και οριοθετημένες αρχαιολογικές ζώνες προστασίας Α
· Σε περιοχές με προστατευόμενες ή/και εγκαταλελειμμένες αναβαθμίδες
· Σε περιοχές άνευ δρόμων που καθορίζονται με αποφάσεις του ΥΠΕΝ
· Σε ακτές κολύμβησης
Τίθενται νέα κριτήρια και κανόνες χωροθέτησης, και ειδικότερα:
· Το μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό εδαφικής κάλυψης από νέους φωτοβολταϊκούς σταθμούς (που δεν έχουν αδειοδοτηθεί περιβαλλοντικά) δεν μπορεί να υπερβαίνει το 1,5% ανά Περιφερειακή Ενότητα.
· Προβλέπεται η τήρηση ελάχιστων αποστάσεων για τη χωροθέτηση φωτοβολταϊκών σταθμών (πχ. από οικιστικές δραστηριότητες) και συγκεκριμένα ποσοστά κάλυψης οπτικού ορίζοντα παρατηρητή.
· Προβλέπεται η εκπόνηση ειδικής μελέτης θέασης σε περίπτωση εγκατάστασης Φ/Β εντός ζώνης 1.500 μ. από εγγεγραμμένα στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς και άλλα μείζονος σημασίας μνημεία, αρχαιολογικούς χώρους και ιστορικούς τόπους, καθώς και εντός ζώνης 1.000 μ. από ζώνη απολύτου προστασίας (Ζώνη Α) των λοιπών αρχαιολογικών χώρων, κηρυγμένα πολιτιστικά μνημεία, ιστορικούς τόπους και παραδοσιακούς οικισμούς.
Β. Για τους αιολικούς σταθμούς
Δεν επιτρέπονται εφεξής, οριζόντια:
· Στην Αττική και τη Μητροπολιτική Περιοχή Θεσσαλονίκης
· Εντός περιοχών με υψόμετρο μεγαλύτερο των 1.200 m
· Σε υγροτόπους Ραμσάρ και μικρούς νησιωτικούς υγροτόπους
· Σε περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους, καθώς και στους πυρήνες των εθνικών δρυμών
· Εντός των ζωνών απολύτου προστασίας της φύσης και των ζωνών προστασίας της φύσης του ν. 1650/1986
· Σε νησιά με έκταση μικρότερη από 300 τ.χλμ., εκτός αν αφορούν την κάλυψη αναγκών δημοσίου συμφέροντος του εκάστοτε νησιού (π.χ. εγκαταστάσεις αφαλάτωσης)
· Σε περιοχές με υψηλή τουριστική ανάπτυξη, όπως αυτές ορίζονται στο νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό
· Σε εκτός σχεδίου περιοχές στις οποίες προβλέπεται η ανάπτυξη χρήσεων τουρισμού – αναψυχής
· Σε τμήματα των λατομικών περιοχών και μεταλλευτικών και εξορυκτικών ζωνών που λειτουργούν επιφανειακά
· Σε περιοχές άνευ δρόμων που καθορίζονται με αποφάσεις του ΥΠΕΝ
· Σε ακτές κολύμβησης.
Ειδικότερα, εντός των Ζωνών Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), δηλαδή περιοχών προστασίας της ορνιθοπανίδας που αποτελούν μέρος του δικτύου NATURA 2000, επιτρέπονται αιολικοί σταθμοί μόνο κατ’ εξαίρεση, στην περίπτωση που συντρέχουν ταυτόχρονα 2 προϋποθέσεις:
– προβλέπεται ρητά στην εγκεκριμένη Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη και
– το αιολικό δυναμικό είναι μεγαλύτερο από 7,5m/s (σύμφωνα με τον αιολικό χάρτη που έχει στην ιστοσελίδα της η ΡΑΑΕΥ).
Επιτρέπονται μόνο στις «Περιοχές Καταλληλότητας», δηλαδή σε Δημοτικές Ενότητες με αιολικό δυναμικό μεγαλύτερο από 4 m/s (σύμφωνα με τον αιολικό χάρτη που έχει στην ιστοσελίδα της η ΡΑΑΕΥ) – και μόνο υπό την προϋπόθεση ότι δεν ισχύει κάποιος από τους ανωτέρω (ειδικότερους) περιορισμούς, όπως υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων, Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους, υγρότοποι Ραμσάρ κτλ., καθώς και λαμβάνοντας υπόψη την υπολειπόμενη έκταση της Δημοτικής Ενότητας, σύμφωνα τα στοιχεία της ΡΑΑΕΥ.
Στο νησιωτικό χώρο το μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό κάλυψης εδάφους (φέρουσα ικανότητα) από αιολικούς σταθμούς δεν μπορεί να υπερβαίνει το 4% της έκτασης ανά Δημοτική Ενότητα.
Σημειώνεται ότι στο νέο Χωροταξικό πλαίσιο δεν υπάγονται:
· τα έργα που είναι ήδη σε λειτουργία,
· αυτά που έχουν ολοκληρώσει την περιβαλλοντική τους αδειοδότηση ή έχουν λάβει έγκριση τυπικής πληρότητας του φακέλου τους έως την ημερομηνία θέσης του νέου ΕΧΠ σε δημόσια διαβούλευση,
· οι Εξαιρούμενοι σταθμοί ΑΠΕ (σταθμοί οι οποίοι εξαιρούνται από Βεβαίωση Παραγωγού/’Αδεια Εγκατάστασης & Λειτουργίας), πλην των φωτοβολταϊκών σταθμών (πχ. Βιομάζα/βιοαέριο <1MW, γεωθερμικοί σταθμοί <1MW, μικρές Α/Γ <60kW, μπαταρίες <1MW),
· οι σταθμοί αντλησιοταμίευσης και μεγάλοι υδροηλεκτρικοί σταθμοί >15MW,
· οι φωτοβολταϊκοί σταθμοί που εγκαθίστανται σε στέγες κτιρίων.
Η διαβούλευση θα διαρκέσει έως και τις 24 Ιουνίου 2026 στη διεύθυνση
https://ypen.gov.gr/diavouleusi
Επισυνάπτεται ενημερωτικό κείμενο του ΥΠΕΝ σε μορφή ερωταπαντήσεων.
Πηγή: ΑΠΕ
Ads
