Το νόημα της Ανάστασης σήμερα

Σε «απόσταση αναπνοής» βρισκόμαστε από το βράδυ του Μ. Σαββάτου που περιμένουμε με προσμονή και που οι περισσότεροι από εμάς – παίρνοντας τα απαραίτητα μέτρα προφύλαξης κατά της εξάπλωσης του κορωνοϊού – θα κατακλύσουν τους ιερούς χώρους των εκκλησιών, με σκοπό να γιορτάσουν το φωτεινό μήνυμα της Ανάστασης του Κυρίου. Όλη δε, τη Μεγάλη Σαρακοστή, κάθε πιστός χριστιανός, με νηστεία (πνευματική και υλική), ταπείνωση και προσευχή για αυτόν ακριβώς το λόγο προετοιμάζεται. Για να βιώσει όσο το δυνατόν περισσότερο το μοναδικό αυτό γεγονός της Ανάστασης του Χριστού, στην καρδιά και τη ζωή του.

H μεγάλη γιορτή του Πάσχα πλησιάζει, φέρνοντας μαζί της το μήνυμα της Ανάστασης, της ανανέωσης και της ελπίδας. Με μεγάλη χαρά, περιμένουμε να ακούσουμε όλοι μαζί, το:

Χριστός ανέστη εκ νεκρών, θανάτω θάνατον πατήσας, και τοις εν τοις μνήμασι ζωήν χαρισάμενος”.

“Ανάστασιν Χριστού θεασάμενοι, προσκυνήσωμεν Άγιον Κύριον Ιησούν, τον μόνον αναμάρτητον. ……… Αναστάς ο Ιησούς από του τάφου, καθώς προείπεν, έδωκεν ημίν την αιώνιον ζωήν και μέγα έλεος”……, θα ψάλλει η Εκκλησία μας, γεμίζοντας με απόλυτη χαρά και αγαλλίαση την ψυχή μας, αλλά και όλη την κτίση.

Το μήνυμα της Ανάστασης

 Σκεφτήκαμε ποτέ πως θα μπορούσε αυτή η γιορτή να μας αφορά σε προσωπικό επίπεδο; Τι θα σήμαινε η Ανάσταση για τη δική μας ζωή; Τα πάθη του Χριστού συμβολίζουν τα πάθη της καθημερινότητας του ανθρώπου και μας υπενθυμίζουν ότι πάντα υπάρχουν δύσκολες στιγμές στη ζωή του ανθρώπου. Παρόλα αυτά δεν πρέπει να λυγίζει. Αλλά με παράδειγμα τον Χριστό μπορεί να βρίσκει τη δύναμη και να στέκεται στα πόδια του. Η επανάληψη του θείου δράματος ενισχύει τις αντοχές μας στις αντιξοότητες της ζωής και μας δίνει ελπίδες για το μέλλον.

Όμως, για να έχει σημασία όλο αυτό, πρέπει να γίνει και προσωπική εμπειρία. Δεν χρειάζεται να σταυρωθούμε, αλλά χρειάζεται να εξετάσουμε την κατάστασή μας και τη σταύρωση στις συνθήκες της καθημερινότητας, τις εγκόσμιες προσκολλήσεις μας, τον τρόπο που σκεφτόμαστε και συμπεριφερόμαστε. Μας δίνεται η ευκαιρία να κάνουμε την ενδοσκόπησή μας, να ρίξει ο καθένας μια διεισδυτική ματιά στον εσωτερικό του κόσμο και να αναλογιστεί για την πορεία του, τις αξίες του και τους στόχους του.

Αυτό είναι το νόημα της Ανάστασης. Όλα τα άλλα, τα φώτα που μοιράζονται, οι μαγειρίτσες, οι ευχές και τα διάφορα άλλα γλέντια δεν έχουν πολλή σημασία. Ο Επιτάφιος π.χ. είναι ένας μηχανισμός για να δημιουργείται μια ενότητα στην κοινότητα και να υπενθυμίζεται ότι, είναι καλύτερα, αν και ξεχωριστές υπάρξεις, να βρισκόμαστε όλοι μαζί για να γιορτάσουμε κάτι.

Προτάσεις για μερικές από τις αξίες που θα μπορούσε ο καθένας μας να καλλιεργήσει, μέχρι το επόμενο Πάσχα του ’23:

Η Αγάπη

Η αληθινή- θυσιαστική αγάπη αποτέλεσε τη βασική αρχή του Ορθοδόξου δόγματός μας, όπως τη διατύπωσε κατά τη διάρκεια του μυστικού δείπνου ο Χριστός όταν είπε στους μαθητές του «Εντολήν καινήν δίδωμι υμίν ίνα αγαπάτε αλλήλους» (Ιωάν.13,3).

Η Μητέρα Τερέζα της Καλκούτας έλεγε:

«Σημασία δεν έχει πόσα δίνεις

αλλά με πόση αγάπη τα δίνεις.

Σημασία δεν έχει πόσα κάνεις

αλλά πόση αγάπη βάζεις σ’ αυτό που κάνεις».

Ένας σπουδαίος βιολόγος. ο Hubero Maturana, σε ένα κείμενό του αναφέρεται στη σημασία που έχει η αγάπη για την επιβίωσή μας και στους λόγους για τους οποίους αποτελεί αναπόσπαστο χαρακτηριστικό της βιολογίας μας. Συγκεκριμένα, γράφει: «Η αγάπη είναι το πεδίο εκείνων των συμπεριφορών ή των δυναμικών σωματικών διαθέσεων, μέσα από τις οποίες ο άλλος αναδύεται ως ο νόμιμος άλλος σε συνύπαρξη μαζί μας. Επίσης, η επιθετικότητα είναι πεδίο εκείνων των συμπεριφορών ή των δυναμικών σωματικών διαθέσεων, μέσα από τις οποίες αρνούμαστε τον άλλο ως νόμιμο άλλο σε συνύπαρξη μαζί μας. Η αγάπη επίσης αποτελεί μια βάση για ένα διάλογο, που δεν θα επιδιώκει την επιβολή ή την εξουσία, αλλά τη δημιουργία ενός χώρου συνύπαρξης».

Η Τρυφερότητα

Η συγγραφέας Όλγα Τοκάρτσουκ, σε ένα απόσπασμα από την ομιλία της για την παραλαβή του βραβείου Νόμπελ το 2018, δίνει μια άλλη διάσταση στην έννοια της τρυφερότητας:

«Η τρυφερότητα είναι η πιο ταπεινή μορφή αγάπης. Εμφανίζεται όποτε κοιτάζουμε από κοντά και με προσοχή μια άλλη ύπαρξη. Η τρυφερότητα είναι αυθόρμητη και ανιδιοτελής. Είναι μια βαθιά συναισθηματική ανησυχία για μια άλλη ύπαρξη, για την ευθραυστότητά της. Η τρυφερότητα αντιλαμβάνεται τους δεσμούς που μας ενώνουν, τις μεταξύ μας ομοιότητες και τα κοινά μας. Δείχνει ότι ο κόσμος είναι ζωντανός, ζων, διασυνδεμένος και συνεργατικός» .

Η Ευγνωμοσύνη

Αισθανθείτε και εκφράστε ευγνωμοσύνη απέναντι στο σύμπαν και στον εαυτό σας που τα κατάφερε. Ευγνωμοσύνη για όλα τα μαθήματα που πήρατε, για όλες τις αντοχές που υπήρχαν μέσα σας και βγήκαν στην επιφάνεια όταν χρειάστηκε, για τη διαπίστωση ότι πραγματικά υπάρχει κάτι, κάποιος (όπως θέλετε πέστε το) «εκεί έξω» που είναι πάντα δίπλα σας και όταν τον επικαλεστείτε, σας θυμίζει ότι είστε πιο δυνατή/ός απ’ ότι νομίζετε. Καταγράψτε μικρά ή μεγάλα πράγματα που έχετε και που σας κάνουν να νιώθετε καλά. Σίγουρα θα βρείτε αρκετά! Κοιτάξτε γύρω σας, μέσα σας, εκτιμήστε ό,τι πέφτει στην αντίληψή σας. Όσο περισσότερο ευχαριστούμε για όλα τα αγαθά που έχουμε, τόσο πιο πολύ ανοίγει ο δρόμος για να δεχτούμε περισσότερα.

Η Αλληλεγγύη

Ηαλληλεγγύη και η αλληλοβοήθεια είναι ένα ένστικτο που αναπτύχθηκε αργά ανάμεσα στα ζώα και τους ανθρώπους κατά τη διάρκεια μιας μακράς εξέλιξης. Αυτό δίδαξε στα ζώα και τους ανθρώπους πόση δύναμη και πόσες χαρές μπορούν να αντλήσουν αλληλοβοηθούμενοι και αλληλοϋποστηριζόμενοι. Ο Δαρβίνος στο βιβλίο του «Η Καταγωγή του ανθρώπου», υποστηρίζει πως οι ικανότεροι δεν είναι οι σωματικά ισχυρότεροι και οι πιο πανούργοι, αλλά εκείνοι που μαθαίνουν να συνεργάζονται, ώστε να αλληλοϋποστηρίζονται όλοι μαζί, δυνατοί και αδύναμοι, προς όφελος της κοινότητας.

Η Ενσυναίσθηση

Ενσυναίσθηση ή νοημοσύνη της καρδιάς, είναι η ικανότητα να αντιλαμβανόμαστε σωστά τα συναισθήματα των άλλων, να βλέπουμε τα πράγματα από τη σκοπιά τους και να νιώθουμε όπως νιώθουν, να κατανοούμε τα συναισθήματα και τις ανησυχίες τους και να είμαστε σε αρμονία μαζί τους.Κατά τον Daniel Goleman, 1998, το να «μπαίνουμε στη θέση του άλλου», αντιπροσωπεύει μια νέα αντίληψη επιτυχίας και ένα σπουδαίο σχέδιο ζωής. Είναι το κύριο χαρακτηριστικό των ανθρώπων που διαπρέπουν στην κοινωνική σφαίρα και οικοδομούν υγιείς διαπροσωπικές σχέσεις.  Είναι η ξεχωριστή σφραγίδα ποιότητας που σηματοδοτεί την πρόοδο του ανθρώπινου είδους.

Επίλογος

Το Πάσχα είναι η πιο συντροφική γιορτή, σ’ αυτήν δίνεται το φιλί της Αγάπης.  

Είναι η αλλαγή της ζωής μας, η ανάστασή μας από τα πάθη και τις κακίες μας.  Δεν αξίζει να λέμε ότι έγινε η Ανάσταση του Χριστού κι εμείς να μην είμαστε συμφιλιωμένοι με το Θεό, το συνάνθρωπο, το γείτονα, τον εαυτό μας. Πάσχα είναι η αφορμή για ενότητα, ενότητα μεταξύ των λαών και των κοινωνιών. Δεν γίνεται να λέμε ότι γιορτάζουμε την Ανάσταση και ο πόλεμος και η διχόνοια να κυριαρχεί στις ψυχές μας και στον κόσμο.

Μέχρι το επόμενο Πάσχα λοιπόν, ας καλλιεργήσουμε τις σημαντικές αξίες και αρετές της αλληλεγγύης, της ελπίδας, της ενσυναίσθησης, της τρυφερότητας και της αληθινής Αγάπης, που θα καταργήσουν τους πολέμους και θα οδηγήσουν προς την Ειρήνη τον Κόσμο. Θα βοηθήσουν στο να συνυπάρχουμε αρμονικά, όλοι οι άνθρωποι, ανεξαρτήτως χρώματος, φυλής και θρησκείας, όπως και στο να γινόμαστε όλο και καλύτεροι!

Και βέβαια δεν μπορούν αυτές οι αλλαγές να υλοποιηθούν και να  πραγματωθούν σε λίγες μέρες ή σε λίγους μήνες. Θέλει πολλή εργασία διότι έχουμε εδραιωμένες συνήθειες και στερεότυπα που πρέπει να ανατραπούν.

Αρκεί η βαθύτερη, η πραγματική επιθυμία μας, αυτή που θα καθορίζει την πορεία της ζωής μας, να είναι η επιθυμία να βελτιώνουμε καθημερινά τον Εαυτό μας!! Για το δικό μας καλό και αυτών που μας περιβάλλουν και όχι για να εντυπωσιάσουμε κάποιον.

Εύχομαι το φως της Ανάστασης να φωτίζει τη ζωή όλων μας! !

 Χρόνια Πολλά, Καλή Ανάσταση !

Μαρία Ζαχαρή, καθηγήτρια Βιολογίας, MSc στις «επιστήμες της αγωγής». E–mail: mzachari1@gmail.com

ΠΗΓΕΣ

Goleman, D. (1998). Η συναισθηματική νοημοσύνη. Αθήνα: Ε.Πεδίο.

Αγγελίδου, Σ.Χ (χ.χ.) Το νόημα του Πάσχα.

Βάρβογλη, Λ. (2009). Από τα Πάθη στην Ανάσταση: H σημασία του Πάσχα

Κροπότκιν, Α.Π.(2009). Αλληλοβοήθεια. Αθήνα: Ε. Καστανιώτη (σ.32).

Ριζοκώστα, Α.(2020). Ευγνωμοσύνη / Όταν έχει περάσει η καταιγίδα.

---

Ads

---