Νεανική θανατηφόρα βία: Τι είπε στην ΕΡΤ ο συντοπίτης μας Ηλίας Μάριος Τσόκας με αφορμή την τραγωδία με τον 17χρονο στις Σέρρες

Σοκ και βαθιά θλίψη έχει προκαλέσει στην κοινωνία των Σερρών –και σε ολόκληρη τη χώρα– ο θάνατος πριν από λίγες μέρες ενός 17χρονου, ο οποίος εντοπίστηκε νεκρός στο υπόγειο της πολυκατοικίας όπου διέμενε. Για την υπόθεση κρατείται 16χρονος, ο οποίος φέρεται να ομολόγησε την εμπλοκή του στο επεισόδιο και αναμένεται να οδηγηθεί στον εισαγγελέα με κατηγορία για ανθρωποκτονία με πρόθεση, ενώ δικογραφία σχηματίζεται και για παραμέληση εποπτείας ανηλίκου.

Σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής πληροφορίες, αφορμή της σύγκρουσης φαίνεται να αποτέλεσε μήνυμα που είχε αποστείλει το θύμα σε κοπέλα που συνδέεται με τον φερόμενο ως δράστη. Το περιστατικό εκτυλίχθηκε το βράδυ της προηγούμενης ημέρας, έξω από κατάστημα τυχερών παιχνιδιών, παρουσία συνομηλίκων. Μετά τον ξυλοδαρμό, ο 17χρονος αποχώρησε και ζήτησε να επιστρέψει στο σπίτι του, όπου λίγο αργότερα βρέθηκε χωρίς τις αισθήσεις του. Παρά τις προσπάθειες ανάνηψης και τη μεταφορά του στο Νοσοκομείο Σερρών, διαπιστώθηκε ο θάνατός του.

Η επιστημονική προσέγγιση στην ΕΡΤ

Με αφορμή το τραγικό αυτό περιστατικό, στο ραδιόφωνο της ΕΡΤ, σε εκπομπή του δημοσιογράφου Αλέξανδρου Ζαούτσου, μίλησε ο ψυχολόγος–ψυχοθεραπευτής και μεταπτυχιακός φοιτητής εγκληματολογίας, συντοπίτης μας με καταγωγή από την Οιχαλία Τρικάλων, Ηλίας Μάριος Τσόκας.

Ο κ. Τσόκας ανέλυσε με νηφαλιότητα και επιστημονική ακρίβεια τους μηχανισμούς που, όπως τόνισε, οδηγούν από μια φαινομενικά «μικρή» σύγκρουση σε μια θανατηφόρα έκβαση.

Όπως επεσήμανε, η εγκληματολογία δεν αντιμετωπίζει τέτοια περιστατικά ως «ακατανόητες εκρήξεις κακού», αλλά ως προβλέψιμες αλληλουχίες κλιμάκωσης, οι οποίες –αν δεν ανακοπούν έγκαιρα– μπορούν να καταλήξουν σε τραγωδία.

Σύμφωνα με τον ίδιο, στις εφηβικές συγκρούσεις ο πυρήνας είναι συχνά συμβολικός και όχι υλικός. Μια ερωτική αντιζηλία ή μια προσβολή που για έναν ενήλικα φαίνεται ασήμαντη, για έναν έφηβο μπορεί να ισοδυναμεί με απώλεια κύρους, ταπείνωση ή απειλή της κοινωνικής του εικόνας. Σε αυτό το πλαίσιο, η βία δεν εμφανίζεται ως σχέδιο, αλλά ως στιγμιαία απόπειρα αποκατάστασης κύρους, με τη λογική ότι η υποχώρηση ισοδυναμεί με ήττα.

Ο συντοπίτης επιστήμονας υπογράμμισε ότι η βία δεν αφορά μόνο τα άτομα, αλλά και το περιβάλλον: ο τόπος, η ώρα, η απουσία ενηλίκων, η παρουσία φίλων ή θεατών λειτουργούν είτε ως φρένα είτε ως επιταχυντές της κλιμάκωσης.

Αναφερόμενος στη δυναμική της παρέας, εξήγησε ότι η παρουσία τρίτων μπορεί να αυξήσει την επίδειξη ισχύος, να μειώσει την αναστολή και να δημιουργήσει διάχυση ευθύνης, ωθώντας προς την κλιμάκωση αντί για την αποκλιμάκωση – ακόμη κι αν δεν συμμετέχουν όλοι ενεργά.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο γεγονός ότι στις εφηβικές ηλικίες η ένταση αυξάνει την παρορμητικότητα και μειώνει την εκτίμηση των συνεπειών. Έτσι, ένα μόνο χτύπημα ή μια πτώση μπορεί να αποδειχθεί μοιραία, χωρίς να υπάρχει πρόθεση ανθρωποκτονίας. Όπως διευκρίνισε, η εξήγηση του μηχανισμού αυτού δεν μειώνει την ευθύνη, αλλά βοηθά να κατανοηθεί πώς μια «συμπλοκή» μετατρέπεται σε ανθρωποκτονία.

Ο Ηλίας Μάριος Τσόκας έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα και στο τι συμβαίνει αμέσως μετά τη σύγκρουση: αν ζητείται βοήθεια, αν κινητοποιούνται έγκαιρα οι παρόντες ή αν το θύμα εγκαταλείπεται – παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν καθοριστικά την έκβαση.

Κλείνοντας, τόνισε ότι η κοινωνική απάντηση δεν μπορεί να περιορίζεται ούτε στην τιμωρία ούτε στην απλή ενημέρωση. Χρειάζεται βιωματική πρόληψη, που να διδάσκει στα παιδιά πώς αναγνωρίζουν την ένταση, πώς αποχωρούν χωρίς να «χάνουν πρόσωπο», πώς ζητούν βοήθεια και πώς διαχειρίζονται θυμό και ντροπή σε πραγματικό χρόνο.

Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, οι δεξιότητες αποκλιμάκωσης δεν είναι θεωρία, αλλά «μυϊκή μνήμη», που καλλιεργείται με επανάληψη, σενάρια και καθοδήγηση.

Ακολουθεί το ηχητικό της συνέντευξης

Ads