Καμπανάκι για την εξάπλωση επικίνδυνων κουνουπιών στην Ελλάδα και την Ευρώπη
Το κουνούπι-φορέας της ιαπωνικής εγκεφαλίτιδας εξαπλώνεται στην Ελλάδα
Έντονο προβληματισμό στους κύκλους των αρχών Δημόσιας Υγείας προκαλούν τα επικαιροποιημένα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ECDC). Οι νέες χαρτογραφήσεις του οργανισμού αποκαλύπτουν μια σταθερή και ανησυχητική διεύρυνση της γεωγραφικής εξάπλωσης εντόμων και παρασίτων, όπως κουνούπια, σκνίπες και τσιμπούρια, τα οποία λειτουργούν ως φορείς για τη μετάδοση σοβαρών και απειλητικών για τη ζωή ασθενειών.
Η συγκέντρωση, επεξεργασία και διασταύρωση αυτών των κρίσιμων δεδομένων πραγματοποιείται μέσω της κοινής ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας VectorNet. Πρόκειται για ένα δίκτυο που καταγράφει συστηματικά τους πληθυσμούς των φορέων εκείνων που μπορούν να προκαλέσουν σοβαρά πλήγματα τόσο στην ανθρώπινη υγεία όσο και στο ζωικό κεφάλαιο.
Η «πρεμιέρα» του Δάγκειου πυρετού στον Βορρά και η ελληνική πραγματικότητα
Η πιο πρόσφατη επιστημονική επικαιροποίηση φέρνει στο φως δύο πολύ σημαντικές εξελίξεις για τη γηραιά ἤπειρο. Η πρώτη αφορά το Λουξεμβούργο, όπου εντοπίστηκε για πρώτη φορά το κουνούπι Aedes aegypti. Το συγκεκριμένο είδος θεωρείται ο πλέον αποτελεσματικός μεταδότης του Δάγκειου πυρετού, ένα έντομο που μέχρι πριν από μερικά χρόνια ήταν εντελώς ξένο προς το ευρωπαϊκό οικοσύστημα.
Η δεύτερη εξέλιξη αγγίζει άμεσα τη χώρα μας, καθώς οι χάρτες του ECDC αποτυπώνουν μια περαιτέρω διείσδυση και εξάπλωση του είδους Culex tritaeniorhynchus στην Ελλάδα. Το συγκεκριμένο κουνούπι έχει τεθεί υπό στενή παρακολούθηση, καθώς αναγνωρίζεται ως ένας δυνητικός φορέας της ιαπωνικής εγκεφαλίτιδας.
Το προφίλ του «ελληνικού» πλέον κουνουπιού
Το Culex tritaeniorhynchus αποτελεί τον κύριο διαβιβαστή της ιαπωνικής εγκεφαλίτιδας στον πλανήτη. Αν και η φυσική του έδρα εντοπίζεται παραδοσιακά στη βόρεια Ασία –με εκτεταμένες καταγραφές σε κράτη όπως η Ινδία, η Ταϊλάνδη, το Βιετνάμ, η Καμπότζη, το Μπαγκλαντές, η Ινδονησία, η Μαλαισία, η Μιανμάρ, το Νεπάλ, η Σιγκαπούρη και η Σρι Λάνκα– το είδος έχει αποικίσει επίσης περιοχές της βορειοανατολικής αλλά και της υποσαχάριας Αφρικής.
Το γεγονός που καθιστά το συγκεκριμένο έντομο εξαιρετικά επικίνδυνο για τον άνθρωπο είναι οι διατροφικές του συνήθειες. Αν και τα θηλυκά του είδους απομυζούν κατά βάση το αίμα μεγάλων θηλαστικών, όπως είναι οι χίροι και τα βοοειδή, εκδηλώνουν ταυτόχρονα μια πολύ έντονη προτίμηση στον άνθρωπο, αυξάνοντας κατακόρυφα τις πιθανότητες μετάδοσης του ιού.
Τα προτιμώμενα οικοσυστήματα του Culex tritaeniorhynchus:
Στην ύπαιθρο: Περιοχές με χαμηλό υψόμετρο, πλούσια βλάστηση, βάλτοι, λίμνες, πηγάδια και αρδευτικά κανάλια.
Στον αστικό ιστό: Κατοικημένες ζώνες, με έμφαση σε οικιακές δεξαμενές, βαρέλια ή δοχεία όπου υπάρχει στάσιμο νερό.
Ιαπωνική εγκεφαλίτιδα: Από τα ήπια συμπτώματα στις μόνιμες βλάβες
Στην πλειονότητα των περιπτώσεων, η μόλυνση από τον συγκεκριμένο ιό εξελίσσεται ομαλά, προκαλώντας συμπτώματα ήπιας μορφής. Ωστόσο, η κατάσταση μπορεί να λάβει δραματική τροπή εάν η λοίμωξη καταφέρει να προσβάλει απευθείας τον ανθρώπινο εγκέφαλο, προκαλώντας βαριά κλινική εικόνα.
Στα αρχικά και πιο κοινά συμπτώματα της νόσου συγκαταλέγονται ο υψηλός πυρετός, η έντονη κεφαλαλγία και η χαρακτηριστική δυσκαμψία στην περιοχή του αυχένα, τα οποία συχνά συνοδεύονται από πνευματική σύγχυση και τάσεις αποπροσανατολισμού. Στις πιο ακραίες και σοβαρές εκδοχές της, η ιαπωνική εγκεφαλίτιδα μπορεί να οδηγήσει σε εκδήλωση σπασμών, βύθιση σε κώμα, παράλυση μελών, καθώς και στην εγκατάσταση μόνιμων νευρολογικών προβλημάτων.
Ads
