Ρύθμιση για τα φωτοβολταϊκά στον πρωτογενή τομέα φέρνει το ΥΠΕΝ – Τι προβλέπει
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ανακοίνωσε, την προηγούμενη Παρασκευή 5 Ιουνίου, μια νομοθετική πρωτοβουλία για τη στήριξη των παραγωγών ηλεκτρικού ρεύματος από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) που θα κατατεθεί τις επόμενες ημέρες στη Βουλή και η οποία τροποποιεί το ισχύον καθεστώς ενίσχυσης, έτσι ώστε οι παραγωγοί που έχουν Σύμβαση Ενίσχυσης Διαφορικής Προσαύξησης (ΣΕΔΠ) να πληρώνονται κανονικά όταν οι τιμές της Αγοράς Επόμενης Ημέρας είναι μηδενικές και έτσι η μη πληρωμή να περιοριστεί στην περίπτωση που οι τιμές είναι αρνητικές για περισσότερες από δύο συνεχόμενες ώρες.
Επί του θέματος, ο Σύνδεσμος Φωτοβολταϊκών Ελλάδος χαιρετίζει τη νομοθετική πρωτοβουλία του ΥΠΕΝ για τη στήριξη των παραγωγών ΑΠΕ, αλλά επισημαίνει ότι παραμένουν ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα σχετικά με τις περικοπές παραγωγής και την εφαρμογή του νέου πλαισίου.
Τι περιλαμβάνει η ρύθμιση
Σύμφωνα με την σχετική ανακοίνωση του ΥΠΕΝ:
Οι παραγωγοί ΑΠΕ που έχουν συνάψει Σύμβαση Ενίσχυσης Διαφορικής Προσαύξησης (ΣΕΔΠ) -και ως σήμερα δεν αποζημιώνονται για την ενέργεια που παράγουν όταν η τιμή στο σύστημα είναι μηδενική για πάνω από δύο συνεχόμενες ώρες- θα συνεχίσουν να λαμβάνουν λειτουργική ενίσχυση για την ενέργεια που παράγουν κατά τις ώρες όπου η τιμή εκκαθάρισης της Αγοράς Επόμενης Ημέρας είναι μηδενική.
Η απώλεια ενίσχυσης θα εφαρμόζεται πλέον μόνο σε περιπτώσεις όπου καταγράφονται αρνητικές τιμές για περισσότερες από δύο συνεχόμενες ώρες.
Με την παρέμβαση αυτή η Κυβέρνηση, μετά από συνεννόηση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, πετυχαίνει μία ουσιαστική στήριξη για τους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ. Η νομοθετική ρύθμιση, αφού κυρωθεί από τη Βουλή, θα ισχύσει αναδρομικά από 1 Ιουνίου 2026.
Παράλληλα, το Υπουργείο υλοποιεί ένα ολοκληρωμένο σχέδιο παρεμβάσεων για την αύξηση της αποθήκευσης, με την ενσωμάτωση περισσότερης ενέργειας από ΑΠΕ, καθώς και τη δικαιότερη αναδιανομή των περικοπών. Ειδικότερα:
Προχωρά με ταχείς ρυθμούς η ανάπτυξη σταθμών αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, με στόχο την εγκατάσταση 700 MW έως το τέλος Ιουνίου 2026, σύμφωνα με το σχετικό ορόσημο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Συνεχίζεται η αξιολόγηση των έργων αποθήκευσης των κατηγοριών 11Α και 11Β, καθώς και των εμπορικών έργων (merchant projects) που έχουν υποβληθεί στο ΥΠΕΝ.
Δρομολογείται η έκδοση της Υπουργικής Απόφασης για τον μηχανισμό αναδιανομής των περικοπών, με στόχο τη δίκαιη κατανομή τους μεταξύ των σταθμών ΑΠΕ.
Στην ίδια κατεύθυνση, έχουν ήδη υλοποιηθεί μέτρα που ενθαρρύνουν τη μεταφορά της κατανάλωσης στις ώρες υψηλής παραγωγής από ΑΠΕ, όπως το διζωνικό τιμολόγιο και τα δυναμικά (πορτοκαλί) τιμολόγια, που είναι διαθέσιμα στους οικιακούς καταναλωτές από τον Απρίλιο του 2026.
Πως προέκυψε το πρόβλημα
Όπως σημειώνει το υπουργείο, σε άτυπη ενημέρωσή του, τα τελευταία χρόνια, η χώρα μας έχει πετύχει μια εντυπωσιακή αύξηση στην εγκατεστημένη ισχύ από ΑΠΕ, και ειδικά από φωτοβολταϊκά: από 2,6 GW το 2019, η ισχύς από φωτοβολταϊκά έχει πλέον ξεπεράσει τα 11 GW – με ένα μεγάλο ποσοστό αυτών να είναι μικρά έργα στο δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ. Σύμφωνα με τα στοιχεία της διεθνούς δεξαμενής σκέψης (think tank) για ενεργειακά ζητήματα EMBER, η Ελλάδα είχε το 2025 την τρίτη ψηλότερη διείσδυση από φωτοβολταϊκά στον κόσμο ως ποσοστό της ηλεκτροπαραγωγής.
Η αλματώδης αύξηση των ΑΠΕ έχει ως αποτέλεσμα την μείωση των τιμών, ακόμη και εν μέσω ενεργειακής κρίσης, και αποτελεί βασικό ανάχωμα απέναντι στην εισαγόμενη ακρίβεια που προκύπτει από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο, τις ώρες της υψηλής παραγωγής από φωτοβολταϊκά και όταν η κατανάλωση είναι ήπια, η τιμή της χονδρικής πέφτει στο μηδέν ή ακόμα και κάτω από το μηδέν. Για το 2026 έως σήμερα, στη χώρα μας υπήρξαν 203 ώρες με μηδενική τιμή και άλλες 242 με αρνητική. Το φαινόμενο αυτό συμβαίνει σε όλες τις χώρες με σημαντική διείσδυση φωτοβολταϊκών στο ενεργειακό μίγμα και δεν αποτελεί ελληνική ιδιαιτερότητα. Συγκριτικά, η Ισπανία έχει φέτος 659 ώρες με μηδενικές ή αρνητικές τιμές ενώ η Πορτογαλία 558.
Σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο και το σχήμα κρατικών ενισχύσεων που έχει συμφωνήσει η χώρα μας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι παραγωγοί που έχουν συνάψει Σύμβαση Ενίσχυσης Διαφορικής Προσαύξησης (ΣΕΔΠ) δεν αποζημιώνονται για την ενέργεια που παράγουν όταν η τιμή στο σύστημα είναι μηδέν ή αρνητική για παραπάνω από δύο συνεχόμενες ώρες.
Ως αποτέλεσμα, ενώ οι μηδενικές τιμές κρατούν το κόστος χαμηλά για τους καταναλωτές, οι παραγωγοί ΑΠΕ -πολλοί εκ των οποίων μικρές επιχειρήσεις, ενεργειακές κοινότητες και αγρότες- βλέπουν τα έσοδά τους να περιορίζονται και τις επενδύσεις τους να κινδυνεύουν από τη δυσκολία αποπληρωμής τραπεζικών δανείων.
Γι’ αυτό και η Κυβέρνηση, μέσω του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, μετά από συστηματική συνεννόηση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, πέτυχε την ουσιαστική στήριξη των παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ, τροποποιώντας το ισχύον καθεστώς ενίσχυσης μέσω νομοθετικής πρωτοβουλίας.
Άμεση αποσαφήνιση του νέου καθεστώτος ζητά ο ΣΥ.ΦΩ.ΕΛ.
Την ανάγκη άμεσης αποσαφήνισης του νέου καθεστώτος στήριξης των παραγωγών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) σε συνθήκες μηδενικών και αρνητικών τιμών επισημαίνει ο Σύνδεσμος Φωτοβολταϊκών Ελλάδος (ΣΥ.ΦΩ.ΕΛ.) με επιστολή του προς την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Παράλληλα, ζητά τη διοργάνωση κοινής συνάντησης εργασίας με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, προκειμένου να δοθούν απαντήσεις σε ζητήματα που επηρεάζουν άμεσα τη βιωσιμότητα των επενδύσεων στον κλάδο.
Ο ΣΥ.ΦΩ.ΕΛ. χαιρετίζει την πρωτοβουλία
Στην επιστολή του προς τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου και τον υφυπουργό Νίκο Τσάφο, με κοινοποίηση στη Γ.Γ. Δέσποινα Παληαρούτα, ο ΣΥ.ΦΩ.ΕΛ. χαρακτηρίζει θετική την πρόσφατη νομοθετική πρωτοβουλία του ΥΠΕΝ για την τροποποίηση του καθεστώτος στήριξης των παραγωγών ΑΠΕ κατά τις ώρες μηδενικών και αρνητικών τιμών στην Αγορά Επόμενης Ημέρας.
Όπως επισημαίνει, η πρόβλεψη για τη συνέχιση της λήψης λειτουργικής ενίσχυσης (ΣΕΔΠ) στις συγκεκριμένες συνθήκες συμβάλλει στην αποκατάσταση μιας στοιχειώδους οικονομικής ισορροπίας για τους παραγωγούς, οι οποίοι το τελευταίο διάστημα βρίσκονται αντιμέτωποι με σημαντικές απώλειες εσόδων.
Ανοιχτό το θέμα των αποζημιώσεων για τις περικοπές
Παρά τη θετική αξιολόγηση της ρύθμισης, ο Σύνδεσμος τονίζει ότι εξακολουθεί να απουσιάζει πρόβλεψη για την αποζημίωση των αναγκαστικών περικοπών παραγωγής.
Ο ΣΥ.ΦΩ.ΕΛ. επαναφέρει το πάγιο αίτημά του για τη δημιουργία ενός σαφούς και δίκαιου μηχανισμού αποζημίωσης, υποστηρίζοντας ότι οι περικοπές επιφέρουν σημαντική οικονομική ζημία στους επενδυτές και στους παραγωγούς φωτοβολταϊκής ενέργειας.
Ζητούνται διευκρινίσεις για την εφαρμογή του νέου πλαισίου
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην ανάγκη εξειδίκευσης των όρων εφαρμογής της νέας ρύθμισης.
Μεταξύ άλλων, ο ΣΥ.ΦΩ.ΕΛ. ζητά να αποσαφηνιστεί:
Τι θα ισχύει σε περιπτώσεις όπου οι αρνητικές τιμές διαρκούν περισσότερες από δύο συνεχόμενες ώρες.
Αν οι δύο πρώτες ώρες αρνητικών τιμών θα συνεχίσουν να αποζημιώνονται ή αν η αποζημίωση θα χάνεται συνολικά όταν ξεπερνιέται το συγκεκριμένο χρονικό όριο.
Ποιο θα είναι το καθεστώς για τους παραγωγούς που υφίστανται περικοπές παραγωγής κατά τη διάρκεια περιόδων αρνητικών τιμών.
Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, οι συγκεκριμένες διευκρινίσεις είναι απαραίτητες για να αποφευχθούν στρεβλώσεις και προβλήματα στην καθημερινή λειτουργία της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Αίτημα για άμεση συνάντηση με το ΥΠΕΝ
Με δεδομένο ότι η σχετική νομοθετική ρύθμιση αναμένεται να εισαχθεί προς συζήτηση στη Βουλή, ο ΣΥ.ΦΩ.ΕΛ. ζητά την άμεση πραγματοποίηση κοινής συνάντησης εργασίας με την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ, τη Γενική Γραμματεία Ενέργειας και όλους τους αρμόδιους φορείς της αγοράς.
Στόχος, όπως αναφέρει, είναι η διεξοδική συζήτηση των ανοιχτών θεμάτων και η διαμόρφωση ενός λειτουργικού και βιώσιμου πλαισίου για την αγορά των ΑΠΕ.
Δήλωση του προέδρου του ΣΥ.ΦΩ.ΕΛ.
Για το παραπάνω θέμα, ο πρόεδρος του ΣΥΦΩΕΛ Γιώργος Τσιαντούλης, προέβη σε σχετική δήλωση, επισημαίνοντας τα εξής: «Η πρωτοβουλία του ΥΠΕΝ αποτελεί ένα σημαντικό πρώτο βήμα για την ανακούφιση του κλάδου, καθώς αναγνωρίζει έμπρακτα τις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί. Ωστόσο, για να έχει η ρύθμιση αυτή ουσιαστικό αντίκτυπο, οφείλουμε να αποσαφηνίσουμε τον τρόπο εφαρμογής του νέου πλαισίου και να βρούμε μια δίκαιη λύση για το ζήτημα των περικοπών. Στο πλαίσιο αυτό, ζητούμε άμεσα μια κοινή συνάντηση εργασίας με την ηγεσία του Υπουργείου και όλους τους αρμόδιους φορείς της αγοράς. Στόχος μας είναι, μέσα από έναν εποικοδομητικό διάλογο, να διασφαλίσουμε τη βιωσιμότητα των επενδύσεων και τη σταθερότητα της ενεργειακής μετάβασης».
Αναλυτικά, ολόκληρη η επιστολή του ΣΥΦΩΕΛ προς την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ, έχει ως εξής:
«Ο πανελλήνιος Σύνδεσμος Φωτοβολταϊκών Ελλάδος (ΣΥ.ΦΩ.ΕΛ.) χαιρετίζει την πρόσφατη πρωτοβουλία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) να καταθέσει νομοθετική ρύθμιση για την τροποποίηση του καθεστώτος στήριξης των παραγωγών ΑΠΕ σε μηδενικές και αρνητικές τιμές. Η εξέλιξη αυτή αποτελεί μια σαφή αναγνώριση του σοβαρού οικονομικού αδιεξόδου που αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί το τελευταίο διάστημα, λόγω των συνθηκών που διαμορφώνονται στην αγορά.
Η πρόβλεψη για τη συνέχιση λήψης της λειτουργικής ενίσχυσης (ΣΕΔΠ) κατά τις ώρες μηδενικών και αρνητικών τιμών εκκαθάρισης στην Αγορά Επόμενης Ημέρας κινείται αναμφίβολα προς τη σωστή κατεύθυνση, καθώς αποκαθιστά μια ισορροπία και διασφαλίζει αναγκαία έσοδα για τους φωτοβολταϊκούς παραγωγούς.
Ωστόσο, προκειμένου η ρύθμιση αυτή να ολοκληρώσει τον θετικό της αντίκτυπο, θεωρούμε απαραίτητο να εξεταστούν δύο κρίσιμα ζητήματα που απασχολούν έντονα τον κλάδο:
Το ζήτημα της αποζημίωσης των περικοπών: Η προτεινόμενη ρύθμιση δεν περιλαμβάνει πρόνοια για το φλέγον ζήτημα της αποζημίωσης των παραγωγών για τις αναγκαστικές περικοπές που υφίστανται. Ο ΣΥ.ΦΩ.ΕΛ. επιμένει στο πάγιο αίτημά του για τη θέσπιση ενός πλαισίου αποζημίωσης περικοπών, ώστε να μετριαστεί η πραγματική ζημία των επενδυτών.
Ανάγκη εξειδίκευσης του τρόπου εφαρμογής του προτεινόμενου πλαισίου: Το νέο πλαίσιο χρήζει ορισμένων διευκρινίσεων ως προς την πρακτική του εφαρμογή, ώστε να αποφευχθούν προβλήματα στην καθημερινή λειτουργία της αγοράς. Ειδικότερα, κρίνεται σκόπιμο να αποσαφηνιστεί:
Τι θα συμβεί όταν οι αρνητικές τιμές διαρκούν πάνω από δύο συνεχόμενες ώρες. Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί αν σε μια τέτοια περίπτωση (π.χ. τρεις ή περισσότερες ώρες αρνητικών τιμών) θα αποζημιώνονται οι δύο πρώτες ώρες αρνητικών τιμών ή αν σε αυτή την περίπτωση η αποζημίωσα θα αποκλείεται εντελώς.
Ποιο θα είναι το καθεστώς περικοπών των παραγωγών σε περίπτωση αρνητικών τιμών. Κρίσιμη είναι μια ξεκάθαρη προσέγγιση για τη διαχείριση των παραγωγών εκείνων που, κατά τη διάρκεια αρνητικών τιμών, υφίστανται περικοπές στην παραγωγή τους.
Ενόψει των ανωτέρω, και με δεδομένο ότι η νομοθετική ρύθμιση πρόκειται να εισαχθεί προς συζήτηση στη Βουλή, ο ΣΥ.ΦΩ.ΕΛ. προσβλέπει στις επίσημες τοποθετήσεις και διευκρινίσεις του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Παράλληλα, ο Σύνδεσμος ζητά την άμεση πραγματοποίηση μιας κοινής συνάντησης εργασίας με την ηγεσία του Υπουργείου και όλους τους αρμόδιους παράγοντες της αγοράς, προκειμένου να συζητηθούν διεξοδικά τα ανοιχτά αυτά ζητήματα και να συνδιαμορφωθεί ένα λειτουργικό πλαίσιο.
Δήλωση προέδρου Δ.Σ. ΣΥΦΩΕΛ Γιώργου Τσιαντούλη: «Η πρωτοβουλία του ΥΠΕΝ αποτελεί ένα σημαντικό πρώτο βήμα για την ανακούφιση του κλάδου, καθώς αναγνωρίζει έμπρακτα τις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί. Ωστόσο, για να έχει η ρύθμιση αυτή ουσιαστικό αντίκτυπο, οφείλουμε να αποσαφηνίσουμε τον τρόπο εφαρμογής του νέου πλαισίου και να βρούμε μια δίκαιη λύση για το ζήτημα των περικοπών. Στο πλαίσιο αυτό, ζητούμε άμεσα μια κοινή συνάντηση εργασίας με την ηγεσία του Υπουργείου και όλους τους αρμόδιους φορείς της αγοράς. Στόχος μας είναι, μέσα από έναν εποικοδομητικό διάλογο, να διασφαλίσουμε τη βιωσιμότητα των επενδύσεων και τη σταθερότητα της ενεργειακής μετάβασης».
Ads
