Ευρώπη, η ταχύτερα θερμαινόμενη ήπειρος στον πλανήτη
Ανησυχητικά είναι τα συμπεράσματα για την κλιματική αλλαγή στην Ευρώπη, καθώς το 2025 το 95% της ηπείρου κατέγραψε θερμοκρασίες πάνω από τον μέσο όρο, με τα κύματα καύσωνα να επηρεάζουν περιοχές από τη Μεσόγειο έως την Αρκτική.
Τα στοιχεία προκύπτουν από την ετήσια έκθεση για την κατάσταση του κλίματος στην Ευρώπη, που εκπονήθηκε από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προγνώσεων (ECMWF), το οποίο υλοποιεί την υπηρεσία Copernicus για την Κλιματική Αλλαγή, και τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό (WMO).
Σύμφωνα με την έκθεση, μεγάλα τμήματα της Ευρώπης βίωσαν περισσότερες ημέρες έντονης θερμικής καταπόνησης σε σχέση με τον μέσο όρο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Νότια και Ανατολική Ισπανία, όπου καταγράφηκαν έως και 50 επιπλέον ημέρες με θερμοκρασίες άνω των 32°C, ενώ οι ελάχιστες θερμοκρασίες παρέμειναν αυξημένες σχεδόν όλο το έτος.
Ιδιαίτερα εντυπωσιακό ήταν το κύμα καύσωνα διάρκειας τριών εβδομάδων που έπληξε τη Νορβηγία, τη Σουηδία και τη Φινλανδία, ακόμη και εντός του Αρκτικού Κύκλου, με θερμοκρασίες να ξεπερνούν τους 30°C. Στη Νορβηγία καταγράφηκε θερμοκρασία 34,9°C, ενώ και η Ελλάδα επηρεάστηκε έντονα, με το 85% του πληθυσμού να βιώνει θερμοκρασίες κοντά ή και πάνω από τους 40°C και μέγιστες τιμές που έφτασαν τους 44°C.
Η Ευρώπη θερμαίνεται τα τελευταία 30 χρόνια με ρυθμό διπλάσιο από τον παγκόσμιο μέσο όρο, γεγονός που την καθιστά την ταχύτερα θερμαινόμενη ήπειρο στον πλανήτη. Η Ανατολική και Νοτιοανατολική Ευρώπη καταγράφουν ταχύτερη άνοδο θερμοκρασίας, ενώ περιοχές όπως τα νησιά Σβάλμπαρντ στον Αρκτικό Ωκεανό συγκαταλέγονται στις πιο ευάλωτες.
Σημαντική απώλεια χιονιού και πάγου
Οι αυξημένες θερμοκρασίες σε συνδυασμό με τις μειωμένες βροχοπτώσεις οδήγησαν σε δραματική απώλεια χιονιού και πάγου. Τον Μάρτιο του 2025, η χιονοκάλυψη στην Ευρώπη ήταν κατά 31% μειωμένη σε σχέση με τον μέσο όρο, ενώ οι παγετώνες κατέγραψαν σημαντικές απώλειες μάζας. Η Γροιλανδία έχασε 139 δισεκατομμύρια τόνους πάγου, συμβάλλοντας στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας.
Η εξέλιξη αυτή εντείνει τους κινδύνους για παράκτιες περιοχές, καθώς κάθε εκατοστό ανόδου της στάθμης της θάλασσας εκθέτει περίπου έξι εκατομμύρια ανθρώπους σε πλημμυρικά φαινόμενα, ζήτημα που απασχολεί έντονα και τη Θεσσαλία μετά τις πρόσφατες καταστροφές.
Κίνδυνος για τη βιοποικιλότητα
Η θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας στην Ευρώπη έφτασε σε ιστορικά υψηλά επίπεδα για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά, επηρεάζοντας αρνητικά τη βιοποικιλότητα. Τα θαλάσσια κύματα καύσωνα επηρέασαν το 86% της ωκεάνιας περιοχής της Ευρώπης, ενώ το 36% βίωσε ακραίες συνθήκες – το υψηλότερο ποσοστό που έχει καταγραφεί.
Στη Μεσόγειο, τα λιβάδια της Ποσειδωνίας βρίσκονται σε κίνδυνο, καθώς η έκτασή τους έχει μειωθεί κατά 34% τα τελευταία 50 χρόνια και ενδέχεται να φτάσει έως και 75% μείωση έως το 2050, εάν συνεχιστούν οι υψηλές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.
Παράλληλα, το 2025 σημειώθηκαν εκτεταμένες πυρκαγιές, με καμένη έκταση που ξεπέρασε το 1 εκατομμύριο εκτάρια, ενώ η Ελλάδα βίωσε ένα από τα πιο έντονα κύματα πυρκαγιών των τελευταίων ετών, με δεκάδες εστίες μέσα σε λίγες ώρες.
Οι ροές των ποταμών παρέμειναν κάτω από τον μέσο όρο για έντεκα μήνες, ενώ το 70% των ευρωπαϊκών ποταμών παρουσίασε μειωμένη παροχή. Στη Νοτιοανατολική Ευρώπη καταγράφηκαν χαμηλά επίπεδα υδάτων σε λίμνες, με τη λίμνη Πρέσπα να συνεχίζει τη μακροχρόνια πτωτική της πορεία.
Στον αντίποδα, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας κάλυψαν σχεδόν το 50% της ηλεκτροπαραγωγής στην Ευρώπη, με την ηλιακή ενέργεια να σημειώνει νέο ρεκόρ συμμετοχής 12,5%.
Τέλος, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πιθανότητα επιστροφής του φαινομένου Ελ Νίνιο το 2026. Όπως ανέφερε η γενική γραμματέας του WMO, Σελέστε Σάουλο, οι αυξανόμενες θερμοκρασίες στον Ειρηνικό Ωκεανό ενδέχεται να οδηγήσουν σε συνθήκες Ελ Νίνιο ήδη από το καλοκαίρι, αν και απαιτούνται περαιτέρω δεδομένα για ασφαλή πρόβλεψη.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ – zougla.gr
Ads
