Αλτσχάιμερ: Η επιστημονική θεωρία που αλλάζει τα δεδομένα

a

Ο ρόλος των οσφρητικών νεύρων, των λοιμώξεων και της ρύπανσης
Για δεκαετίες, η απώλεια μνήμης αποτελούσε το κατεξοχήν ορόσημο για την αναγνώριση της νόσου Αλτσχάιμερ, της προοδευτικής νευροεκφυλιστικής πάθησης που συνιστά τη συχνότερη αιτία άνοιας παγκοσμίως. Ωστόσο, μια αναδυόμενη επιστημονική προσέγγιση έρχεται να μετατοπίσει το ενδιαφέρον των ερευνητών πολλά χρόνια πριν από την εκδήλωση των πρώτων συμπτωμάτων, εξετάζοντας τον ρόλο της μύτης ως πιθανής «κερκόπορτας» για εξωτερικούς παράγοντες που πλήττουν τον εγκέφαλο.

Τη συγκεκριμένη επιστημονική θεωρία ανέδειξε η γνωστή Βρετανίδα μαθηματικός και τηλεοπτική καθηγήτρια Χάνα Φράι (Hannah Fry), μέσα από τη στήλη της στο έγκριτο περιοδικό New Scientist. Η ίδια, έχοντας βιώσει την απώλεια του πατέρα της από τη νόσο το 2025, επισήμανε πως τα νεότερα δεδομένα υποδηλώνουν ότι η παθολογία του Αλτσχάιμερ ενδέχεται να «ξεκινά πολύ νωρίτερα απ’ ό,τι νομίζαμε», καθώς οι ειδικοί πλέον εκτιμούν πως δεν πρόκειται απλώς για μια εσωτερική δυσλειτουργία του εγκεφάλου.

Η ανατομική γέφυρα ανάμεσα στη ρινική κοιλότητα και τον εγκέφαλο
Η θεωρία αυτή εδράζεται σε ένα αυξανόμενο σώμα μελετών που συνδέουν στενά τη ρινική κοιλότητα με την ανάπτυξη άνοιας. Όπως περιέγραψε η καθηγήτρια Φράι σε σχετική ανάρτησή της στο Instagram, ο ανθρώπινος εγκέφαλος παραμένει ουσιαστικά «κλειδωμένος» και προστατευμένος εντός του κρανίου, διαθέτοντας ελάχιστα σημεία επαφής με τον έξω κόσμο.

Η κρίσιμη εξαίρεση εντοπίζεται ακριβώς πίσω από τα μάτια και τη μύτη. Σε εκείνο το σημείο βρίσκεται ένα μικρό τμήμα του κρανίου διάτρητο από μικροσκοπικές οπές, μέσα από τις οποίες διέρχονται τα οσφρητικά νεύρα που εξασφαλίζουν την αίσθηση της όσφρησης. Αυτή ακριβώς η ανατομική οδός προσφέρει στον εγκέφαλο άμεση επαφή με το εξωτερικό περιβάλλον, καθιστώντας τη μύτη έναν πιθανό διάδρομο διείσδυσης παθογόνων μικροοργανισμών και ρύπων.

Τι αποκαλύπτουν τα πειράματα και οι έρευνες σε ζώα και ανθρώπους
Για να τεκμηριώσει τον μηχανισμό με τον οποίο η μύτη μπορεί να λειτουργήσει ως πύλη λοιμώξεων και βλαβών για το κεντρικό νευρικό σύστημα, η Χάνα Φράι παρέθεσε ευρήματα από τρεις διαφορετικές ερευνητικές κατευθύνσεις:

Πειράματα με βακτήρια σε ποντίκια: Ερευνητική ομάδα ψέκασε στη ρινική κοιλότητα ποντικιών το βακτήριο Chlamydia pneumoniae – έναν μικροοργανισμό συγγενικό με εκείνον που προκαλεί το γνωστό σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα. Προς έκπληξη των επιστημόνων, μέσα σε μόλις 72 ώρες η λοίμωξη πέρασε από τη μύτη στον εγκέφαλο, πυροδοτώντας ακριβώς την ίδια φλεγμονώδη αντίδραση και τις χαρακτηριστικές αμυλοειδείς πλάκες που εντοπίζονται στους εγκεφάλους ασθενών με Αλτσχάιμερ.

Μελέτες σε αδέσποτους σκύλους στο Μεξικό: Αντίστοιχες έρευνες σε αστικά κέντρα του Μεξικού με εξαιρετικά υψηλή ατμοσφαιρική ρύπανση αποκάλυψαν ότι τα αδέσποτα ζώα έφεραν μικροσκοπικά σωματίδια μετάλλων σφηνωμένα στον εγκέφαλό τους. Κάθε τέτοιο μεταλλικό θραύσμα περιβαλλόταν από τις ίδιες χαρακτηριστικές πλάκες και τις φλεγμονώδεις εστίες που συνδέονται με τη νόσο.

Ευρήματα σε παιδιά και ενήλικες: Οι πιο πρόσφατες αναλύσεις εστίασαν σε μικρά παιδιά και ενήλικες που μεγάλωσαν σε ιδιαίτερα επιβαρυμένες περιβαλλοντικά περιοχές, επιβεβαιώνοντας ακριβώς το ίδιο βιολογικό μοτίβο. Τα στοιχεία καταδεικνύουν ότι ο εγκέφαλος προσπάθησε να αμυνθεί απέναντι σε εισπνεόμενες περιβαλλοντικές ουσίες, με συνέπεια οι συγκεκριμένες περιοχές να περικυκλωθούν σταδιακά από πλάκες και χρόνια φλεγμονή.

.alfavita.gr



Ads