Πώς να αντιμετωπίσετε έναν άνθρωπο που γκρινιάζει συνεχώς χωρίς να χαλάτε τη δική σας διάθεση

gkrinia

Υπάρχει ένας άνθρωπος στη ζωή σας που βρίσκει πάντα κάτι για να παραπονεθεί; Μπορεί να είναι ένας φίλος, ένας συνάδελφος ή κάποιο μέλος της οικογένειας. Κάθε συζήτηση καταλήγει στα ίδια προβλήματα και, πριν το καταλάβετε, η δική σας διάθεση έχει χαλάσει.

Το πώς να αντιμετωπίσετε έναν άνθρωπο που γκρινιάζει συνεχώς δεν σημαίνει ότι πρέπει να τον αλλάξετε ή να αγνοήσετε όσα αισθάνεται. Υπάρχουν όμως τρόποι να δείξετε κατανόηση, να αποφύγετε τις ατελείωτες συζητήσεις και να βάλετε όρια χωρίς να δημιουργήσετε περιττές εντάσεις.

Γιατί κάποιοι άνθρωποι παραπονιούνται συνεχώς;
Δεν υπάρχει ένας μόνο λόγος που κάνει κάποιον να γκρινιάζει. Μερικές φορές τα παράπονα εκφράζουν πραγματική απογοήτευση, άγχος ή πίεση από προβλήματα της καθημερινότητας.

Άλλες φορές, ο άνθρωπος έχει συνηθίσει να επικεντρώνεται σε όσα δεν πηγαίνουν καλά. Μπορεί να δυσκολεύεται να εκφράσει άμεσα αυτό που χρειάζεται ή να αναζητά επιβεβαίωση ότι οι δυσκολίες του αναγνωρίζονται.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε άνθρωπος που παραπονιέται είναι απαισιόδοξος ή έχει κάποιο ψυχολογικό πρόβλημα. Υπάρχει επίσης διαφορά ανάμεσα σε κάποιον που περνά μια δύσκολη περίοδο και σε μια σταθερή συμπεριφορά που επηρεάζει αρνητικά τις σχέσεις του.

Πριν αντιδράσετε, προσπαθήστε να καταλάβετε αν υπάρχει ένα συγκεκριμένο πρόβλημα πίσω από τα παράπονα ή αν η συζήτηση επαναλαμβάνεται χωρίς να οδηγεί πουθενά.

Ακούστε πρώτα τι αισθάνεται, χωρίς να συμφωνείτε απαραίτητα
Όταν κάποιος παραπονιέται, η πρώτη μας αντίδραση είναι συχνά να προσφέρουμε μια λύση ή να του πούμε να δει τα πράγματα πιο θετικά.

Φράσεις όπως «μην το σκέφτεσαι» ή «υπάρχουν και χειρότερα» μπορεί να ειπωθούν με καλή πρόθεση. Ωστόσο, ενδέχεται να κάνουν τον συνομιλητή να αισθανθεί ότι υποτιμούμε αυτό που περνά.

Μια πιο χρήσιμη προσέγγιση είναι να αναγνωρίσετε πρώτα το συναίσθημά του.

Μπορείτε, για παράδειγμα, να πείτε «Φαίνεται ότι αυτό σε έχει κουράσει πολύ» ή «Καταλαβαίνω ότι η κατάσταση σε απογοητεύει».

Αυτό ονομάζεται συναισθηματική επικύρωση. Αναγνωρίζετε ότι ο άλλος βιώνει ένα συναίσθημα, χωρίς να χρειάζεται να συμφωνήσετε με την ερμηνεία του για όσα συνέβησαν.

Η ενεργητική ακρόαση, δηλαδή η προσπάθεια να καταλάβουμε πραγματικά τι λέει ο άλλος, αποτελεί βασικό στοιχείο της αποτελεσματικής επικοινωνίας.

Ρωτήστε αν χρειάζεται λύση ή απλώς θέλει να μιλήσει
Μερικές φορές ένας άνθρωπος δεν αναζητά συμβουλές. Θέλει απλώς να μοιραστεί κάτι που τον στενοχωρεί και να νιώσει ότι κάποιος τον ακούει.

Αντί να αρχίσετε αμέσως να προτείνετε λύσεις, μπορείτε να ρωτήσετε: «Θέλεις να σε ακούσω ή προτιμάς να σκεφτούμε μαζί τι μπορείς να κάνεις;»

Η ερώτηση αυτή βοηθά να ξεκαθαρίσετε τι περιμένει ο συνομιλητής σας και να αποφύγετε μια συζήτηση όπου ο ένας προσφέρει συνεχώς συμβουλές και ο άλλος τις απορρίπτει.

Αν επιθυμεί να βρει λύση, προσπαθήστε να εστιάσετε σε ένα συγκεκριμένο ζήτημα. Αν θέλει μόνο να μιλήσει, μπορείτε να τον ακούσετε για όσο χρόνο έχετε πραγματικά διαθέσιμο.

Δύο ενήλικες συζητούν ήρεμα σε φωτεινό σπίτι, με τον έναν να ακούει προσεκτικά.
Πώς να σταματήσετε μια συζήτηση που γυρίζει συνεχώς στα ίδια παράπονα
Υπάρχει διαφορά ανάμεσα στο να συζητάμε ένα πρόβλημα και στο να το επαναλαμβάνουμε συνεχώς χωρίς να προχωράμε σε κάτι διαφορετικό.

Στην ψυχολογία υπάρχει ο όρος co-rumination, που περιγράφει την υπερβολική και επαναλαμβανόμενη συζήτηση προσωπικών προβλημάτων ανάμεσα σε δύο ανθρώπους.

Αυτό μπορεί να συμβαίνει όταν δύο φίλοι συζητούν ξανά και ξανά το ίδιο δυσάρεστο γεγονός, εξετάζουν κάθε πιθανή αρνητική συνέπεια και τελικά παραμένουν εγκλωβισμένοι στην ανησυχία.

Έρευνες έχουν συνδέσει αυτή τη συμπεριφορά με αυξημένα συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης σε ορισμένους πληθυσμούς. Παράλληλα, η κοινή συζήτηση προβλημάτων μπορεί να ενισχύει την αίσθηση οικειότητας ανάμεσα στους ανθρώπους.

Επομένως, δεν είναι λάθος να μιλάμε για όσα μας απασχολούν. Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν η συζήτηση γίνεται τόσο επαναλαμβανόμενη ώστε να εντείνει την ανησυχία αντί να βοηθά.

Αν διαπιστώσετε ότι επιστρέφετε συνεχώς στο ίδιο θέμα, δοκιμάστε μια διαφορετική ερώτηση: «Τι πιστεύεις ότι θα μπορούσε να αλλάξει αυτή την κατάσταση;»

Αν δεν υπάρχει κάτι που μπορεί να γίνει εκείνη τη στιγμή, μπορείτε να προτείνετε να συνεχίσετε αργότερα ή να ασχοληθείτε με κάτι άλλο.

Βάλτε όρια χωρίς να γίνετε απότομοι
Η κατανόηση δεν σημαίνει ότι πρέπει να είστε διαθέσιμοι κάθε στιγμή. Μπορείτε να νοιάζεστε για κάποιον και ταυτόχρονα να προστατεύετε τον χρόνο και την ψυχική σας αντοχή.

Αν οι συζητήσεις διαρκούν υπερβολικά ή σας αποσπούν συνεχώς από τις υποχρεώσεις σας, προσπαθήστε να εκφράσετε ένα σαφές όριο.

Για παράδειγμα, μπορείτε να πείτε «Θέλω να σε ακούσω, αλλά έχω περίπου δέκα λεπτά» ή «Καταλαβαίνω ότι σε απασχολεί, όμως αυτή τη στιγμή χρειάζομαι λίγη ησυχία».

Το όριο αφορά τη δική σας διαθεσιμότητα και όχι την προσπάθεια να ελέγξετε τη συμπεριφορά του άλλου.

Δεν μπορείτε να αποφασίσετε αν κάποιος θα σταματήσει να παραπονιέται. Μπορείτε όμως να επιλέξετε πόσο χρόνο θα αφιερώσετε και πώς θα αντιδράσετε όταν μια συζήτηση γίνεται εξαντλητική.

Για περισσότερες πρακτικές συμβουλές, δείτε και πώς να βάζετε όρια χωρίς φωνές και ένταση.

Τι να κάνετε αν ο άλλος δεν σέβεται το όριό σας
Ένας άνθρωπος μπορεί να απογοητευτεί όταν του πείτε ότι δεν μπορείτε να συνεχίσετε τη συζήτηση. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι προσπαθεί να σας χειριστεί.

Αν όμως συνεχίζει να πιέζει, μπορείτε να επαναλάβετε ήρεμα την απόφασή σας: «Καταλαβαίνω ότι θέλεις να μιλήσουμε περισσότερο, αλλά δεν μπορώ τώρα».

Δεν χρειάζεται να μπείτε σε μια μεγάλη αντιπαράθεση για να αποδείξετε ότι έχετε δικαίωμα στον προσωπικό σας χρόνο.

Αν η συμπεριφορά επαναλαμβάνεται, μπορείτε να περιορίσετε τη διάρκεια ορισμένων συναντήσεων ή να επιλέγετε στιγμές που είστε πραγματικά διαθέσιμοι να συζητήσετε.

Άτομο κάθεται σε παγκάκι με νερό και κοιτάζει μακριά στο πρωινό φως.
Πώς να αντιδράσετε όταν η γκρίνια στρέφεται εναντίον σας
Δεν είναι όλες οι συζητήσεις ίδιες. Άλλο είναι να ακούτε κάποιον που παραπονιέται για τη δουλειά του και άλλο να δέχεστε συνεχείς προσωπικές επικρίσεις.

Αν ο συνομιλητής σας αρχίσει να σας κατηγορεί, να σας ειρωνεύεται ή να σας μιλά επιθετικά, είναι σημαντικό να διαχωρίσετε το πρόβλημα που αντιμετωπίζει από τον τρόπο που σας συμπεριφέρεται.

Μπορείτε να πείτε «Θέλω να συζητήσουμε αυτό που σε ενοχλεί, αλλά όχι με προσβολές».

Προσπαθήστε να διατηρήσετε ήρεμο τόνο, χωρίς να απαντήσετε αυτόματα με την ίδια ένταση. Αν η κατάσταση κλιμακώνεται, διακόψτε τη συζήτηση όταν μπορείτε να το κάνετε με ασφάλεια.

Η ήρεμη επικοινωνία δεν εγγυάται ότι ο άλλος θα αλλάξει συμπεριφορά. Μπορεί όμως να σας βοηθήσει να εκφράσετε ξεκάθαρα τι είστε διατεθειμένοι να ανεχθείτε.

Σε περιπτώσεις εκφοβισμού, απειλών ή επαναλαμβανόμενης κακοποιητικής συμπεριφοράς, η προτεραιότητα δεν είναι να βρείτε καλύτερο τρόπο ακρόασης, αλλά να προστατεύσετε την ασφάλειά σας και να αναζητήσετε την κατάλληλη υποστήριξη.

Πώς να αντιμετωπίσετε έναν γκρινιάρη στη δουλειά ή στην οικογένεια
Δεν έχουμε πάντα τη δυνατότητα να περιορίσουμε εύκολα την επαφή με κάποιον που παραπονιέται συχνά. Αυτό συμβαίνει ιδιαίτερα όταν πρόκειται για συνάδελφο ή στενό συγγενή.

Στον χώρο εργασίας, προσπαθήστε να κρατάτε τις συζητήσεις κοντά σε συγκεκριμένα ζητήματα. Αν ένας συνάδελφος παραπονιέται συνεχώς για τις ίδιες δυσκολίες, μπορείτε να ρωτήσετε ποια πρακτική αλλαγή θα βοηθούσε ή να επιστρέψετε στις εργασίες σας.

Στην οικογένεια, η κατάσταση μπορεί να είναι πιο σύνθετη, επειδή συνυπάρχουν συναισθηματικοί δεσμοί, κοινές υποχρεώσεις και παλιές συνήθειες επικοινωνίας.

Εκεί μπορεί να βοηθήσει μια συζήτηση σε ήρεμη στιγμή, χωρίς να έχει προηγηθεί καβγάς. Αντί να κατηγορήσετε τον άλλον ότι «γκρινιάζει συνέχεια», περιγράψτε πώς σας επηρεάζει η κατάσταση.

Μια φράση όπως «Όταν συζητάμε για ώρες μόνο όσα πηγαίνουν στραβά, αισθάνομαι ότι κουραζόμαστε και οι δύο» είναι πιο συγκεκριμένη από έναν γενικό χαρακτηρισμό για την προσωπικότητά του.

Πότε η συνεχής γκρίνια μπορεί να κρύβει μεγαλύτερη δυσκολία
Τα συχνά παράπονα δεν αποτελούν από μόνα τους ένδειξη κάποιας ψυχικής διαταραχής. Κάποιος μπορεί απλώς να περνά μια περίοδο έντονης πίεσης ή να έχει έναν διαφορετικό τρόπο έκφρασης.

Ωστόσο, αν παρατηρείτε επίμονη θλίψη, απώλεια ενδιαφέροντος για δραστηριότητες, έντονη απομόνωση, αλλαγές στον ύπνο ή δυσκολία στην καθημερινή λειτουργία, αξίζει να δείξετε μεγαλύτερη προσοχή.

Σε μια τέτοια περίπτωση μπορείτε να εκφράσετε διακριτικά την ανησυχία σας: «Έχω παρατηρήσει ότι δυσκολεύεσαι αρκετά τελευταία. Θέλεις να μου πεις πώς είσαι;»

Αν τα προβλήματα επιμένουν, ενθαρρύνετε τον άνθρωπο να ζητήσει υποστήριξη από κατάλληλο επαγγελματία ψυχικής υγείας, χωρίς να προσπαθήσετε να κάνετε εσείς διάγνωση.

Αν εκφράσει σκέψεις αυτοτραυματισμού ή υπάρχει άμεσος κίνδυνος, χρειάζεται επείγουσα βοήθεια από αρμόδιες υπηρεσίες και επαγγελματίες υγείας.

Ένας ανήσυχος ενήλικας μιλά με ειδικό σε φωτεινό γραφείο.
Μην αφήνετε κάθε δύσκολη συζήτηση να καθορίζει την υπόλοιπη ημέρα σας
Όταν μια συζήτηση σας έχει κουράσει, αφιερώστε λίγο χρόνο για να επιστρέψετε στις δικές σας δραστηριότητες. Μια σύντομη βόλτα, λίγη κίνηση ή ένα διάλειμμα από τις ειδοποιήσεις μπορεί να σας βοηθήσει να απομακρυνθείτε από την ένταση της στιγμής.

Αν παρατηρείτε ότι συνεχίζετε να σκέφτεστε τα ίδια παράπονα για ώρες, προσπαθήστε να διακρίνετε ποια θέματα σας αφορούν πραγματικά και ποια ανήκουν στις δυσκολίες του άλλου ανθρώπου.

Μπορείτε επίσης να διαβάσετε περισσότερα για πώς να περιορίσετε την υπερανάλυση και τον φαύλο κύκλο των επίμονων σκέψεων.

Το σημαντικό δεν είναι να αποφεύγετε κάθε αρνητική κουβέντα. Οι δύσκολες στιγμές αποτελούν φυσιολογικό μέρος των ανθρώπινων σχέσεων και η αμοιβαία υποστήριξη έχει πραγματική αξία.

Αυτό που χρειάζεται είναι ισορροπία. Να μπορείτε να ακούτε έναν άνθρωπο όταν αντιμετωπίζει προβλήματα, χωρίς να εγκαταλείπετε τις δικές σας ανάγκες.

Δεν μπορείτε πάντα να σταματήσετε κάποιον από το να γκρινιάζει, αλλά μπορείτε να αλλάξετε τον τρόπο που συμμετέχετε στη συζήτηση. Η κατανόηση και τα προσωπικά όρια δεν είναι αντίθετες έννοιες. Μπορούν να συνυπάρχουν και να βοηθούν μια σχέση να παραμένει υποστηρικτική και για τις δύο πλευρές.

Επιστημονικές πηγές:

NHS – Maintaining Healthy Relationships and Mental Wellbeing
University of California, Berkeley – Active Listening
The Relationship Between Co-rumination and Internalizing Problems: A Systematic Review and Meta-analysis
NHS – Helping Others With Mental Health Problems

.newside.gr



Ads