Νέες ψηφιακές απάτες: Από τα QR Codes και το Phishing μέχρι τα Deepfakes – Όταν το ψεύτικο μοιάζει αληθινό
Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει με ραγδαίους ρυθμούς τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το διαδίκτυο, όμως μαζί με τις δυνατότητες που προσφέρει, δημιουργεί και νέους κινδύνους. Οι ηλεκτρονικές απάτες γίνονται ολοένα και πιο εξελιγμένες, αξιοποιώντας τεχνολογίες όπως τα deepfakes, η κλωνοποίηση φωνής και οι ψεύτικες ιστοσελίδες, με στόχο την εξαπάτηση ακόμη και έμπειρων χρηστών.
Αυτά τα ζητήματα ανέλυσε ο καθηγητής Οικονομίας και Νέων Τεχνολογιών Μάριος Παπαευσταθίου, μιλώντας στη δημοσιογράφο Φωτεινή Πιπιλή στον Alpha Radio 98.9 Αθηνών.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη στα χέρια των απατεώνων
Όπως εξήγησε ο κ. Παπαευσταθίου, οι κυβερνοεγκληματίες χρησιμοποιούν πλέον εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για να δημιουργούν ιδιαίτερα πειστικά ηχητικά και οπτικά αντίγραφα ανθρώπων.
Μάλιστα, μόλις τρία δευτερόλεπτα ηχητικού υλικού αρκούν για να αναπαραχθεί με εντυπωσιακή ακρίβεια η φωνή ενός ανθρώπου. Η συγκεκριμένη τεχνική, γνωστή ως Voice Phishing (Vishing), μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τηλεφωνικές απάτες με στόχο την απόσπαση χρημάτων ή προσωπικών στοιχείων.
Παράλληλα, τα deepfake βίντεο μπορούν πλέον να εμφανίζουν δημόσια πρόσωπα να λένε ή να κάνουν πράγματα που ποτέ δεν συνέβησαν, καθιστώντας εξαιρετικά δύσκολη τη διάκριση μεταξύ πραγματικότητας και κατασκευασμένου περιεχομένου.
Δεν αρκεί πλέον «το είδα με τα μάτια μου»
Ο καθηγητής υπογράμμισε πως στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης η εμπιστοσύνη στις αισθήσεις δεν αρκεί.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, η ασφάλεια βασίζεται πλέον στην επαλήθευση και όχι μόνο στην εικόνα ή στη φωνή που βλέπουμε και ακούμε.
Οι πιο συνηθισμένες ψηφιακές απάτες
Στο δεύτερο μέρος της συνέντευξης παρουσιάστηκαν οι πιο διαδεδομένες μορφές ηλεκτρονικής εξαπάτησης:
- Quishing, μέσω κακόβουλων QR Codes που οδηγούν σε ψεύτικες ιστοσελίδες.
- Phishing, με SMS ή e-mails που μιμούνται τράπεζες και δημόσιες υπηρεσίες.
- Wangiri, με σύντομες αναπάντητες κλήσεις από αριθμούς του εξωτερικού ώστε το θύμα να καλέσει πίσω.
- Επενδυτικές απάτες μέσω AI και Deepfakes, όπου γνωστά πρόσωπα εμφανίζονται ψευδώς να προωθούν επενδύσεις με τεράστιες αποδόσεις.
Σε χαρακτηριστική περίπτωση που παρουσιάστηκε, πολίτης επένδυσε 25.000 ευρώ σε ψεύτικη επενδυτική πλατφόρμα, η οποία εμφάνιζε εικονικά κέρδη άνω των 80.000 ευρώ. Όταν επιχείρησε να κάνει ανάληψη, η πλατφόρμα και οι δήθεν σύμβουλοι είχαν εξαφανιστεί.
Η καλύτερη άμυνα είναι η ενημέρωση
Ο Μάριος Παπαευσταθίου τόνισε ότι η αποτελεσματικότερη προστασία απέναντι στις σύγχρονες ηλεκτρονικές απάτες είναι:
- η ψηφιακή παιδεία,
- η διασταύρωση κάθε πληροφορίας,
- η επιβεβαίωση της ταυτότητας του συνομιλητή από δεύτερο κανάλι επικοινωνίας,
- η προσεκτική χρήση QR Codes,
- η αποφυγή επενδύσεων που υπόσχονται υπερβολικά μεγάλα κέρδη,
- και ο έλεγχος της γνησιότητας κάθε ιστοσελίδας πριν την εισαγωγή προσωπικών ή τραπεζικών στοιχείων.
Όπως επισήμανε, όσο υψηλότερη είναι η θέση ή η εμπειρία ενός ανθρώπου, τόσο περισσότερο μπορεί να αποτελέσει στόχο οργανωμένων κυκλωμάτων ηλεκτρονικής απάτης.
Το βασικό μήνυμα της παρέμβασής του ήταν σαφές: στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, η κριτική σκέψη, η επιβεβαίωση των πληροφοριών και η συνεχής ενημέρωση αποτελούν τα σημαντικότερα όπλα απέναντι στις ολοένα πιο εξελιγμένες ψηφιακές απειλές.
Δείτε τη συνέντευξη:
- Α’ Μέρος: https://youtu.be/TUCvXYTc6Es
- Β’ Μέρος: https://youtu.be/waYS5oSPSvE
Ads
