Το μοσχάρι… τραβάει την ανηφόρα – Αγωνία για το κόστος του κρέατος ενόψει εορτών

Από την εφημερίδα Έλληνας Αγρότης που κυκλοφορεί

Το κόστος παραγωγής και η ενέργεια προβληματίζει εν όψει γιορτών – Έρχονται δύσκολες μέρες για τους καταναλωτές και το 2026- Γαλλία και Ολλανδία αυξάνουν τις τιμές – Στο κενό οι διαβεβαιώσεις της κυβέρνησης

Ανοδική πορεία συνεχίζουν να καταγράφουν οι τιμές του μοσχαρίσιου κρέατος, τόσο σε τοπικό όσο και σε πανελλαδικό επίπεδο, προκαλώντας προβληματισμό στους καταναλωτές, αλλά και στους επαγγελματίες του κλάδου.

Οπως όλα δείχνουν, οι αυξήσεις αυτές δεν θα σταματήσουν άμεσα, καθώς ορισμένοι κρεοπώλες εκτιμούν ότι όσο πλησιάζουμε στην εορταστική περίοδο των Χριστουγέννων οι τιμές θα ανεβαίνουν λόγω αυξημένης καταναλωτικής ζήτησης. Συγκεκριμένα, τις τελευταίες εβδομάδες, η ελληνική αγορά κρέατος βρίσκεται σε μια από τις πιο έντονες περιόδους της τελευταίας δεκαετίας, καθώς οι τιμές του μοσχαρίσιου κρέατος συνεχίζουν να κινούνται ανοδικά, με ρυθμό που ανησυχεί τόσο τους επαγγελματίες της αλυσίδας όσο και τους καταναλωτές, που βλέπουν την τσέπη τους να στενεύει εν όψει των Χριστουγέννων. Οι κτηνοτρόφοι, οι κρεοπώλες, οι παραγωγοί και οι καταναλωτές βρίσκονται αντιμέτωποι με μια σειρά από ανατροπές που δοκιμάζουν τις αντοχές της ελληνικής αγοράς και φέρνουν ξανά στο προσκήνιο τα χρόνια προβλήματα του κλάδου. Η αύξηση στις τιμές δεν είναι ένα τοπικό φαινόμενο, δεν αφορά μόνο τη Θράκη ή τη Βόρεια Ελλάδα, αλλά αποτελεί μέρος μιας πανελλαδικής τάσης που συνδέεται με την περιορισμένη εγχώρια παραγωγή, το υψηλό κόστος ζωοτροφών, την ενεργειακή επιβάρυνση, τις εισαγωγές που ακριβαίνουν, αλλά και τη μεγάλη ζήτηση που παραδοσιακά καταγράφεται την περίοδο των γιορτών. Το μοσχαρίσιο κρέας -το πιο ακριβό και πιο απαιτητικό στην εκτροφή- βρίσκεται για άλλη μια φορά στο επίκεντρο μιας αγοράς που παλεύει να μείνει όρθια, ενώ ο καταναλωτής ήδη διαμορφώνει νέα αγοραστικά πρότυπα ως αντίδραση στις ανατιμήσεις.

Η Ελλάδα εδώ και πολλά χρόνια αντιμετωπίζει τεράστιο διαρθρωτικό πρόβλημα: η εγχώρια παραγωγή μοσχαρίσιου κρέατος δεν καλύπτει τις ανάγκες της χώρας. Το ποσοστό αυτάρκειας παραμένει χαμηλό και, σύμφωνα με κλαδικούς παράγοντες, δεν ξεπερνά το 20-25%, γεγονός που αναγκάζει τη χώρα να εξαρτάται από εισαγωγές. Αυτή η χρόνια υστέρηση έχει άμεσο αντίκτυπο στη διαμόρφωση των τιμών. Οι εισαγωγείς, οι οποίοι προμηθεύονται ζώα ή κρέας από χώρες όπως η Ολλανδία, η Γαλλία, η Πολωνία και η Ρουμανία, έρχονται τώρα αντιμέτωποι με αυξημένο κόστος στις ευρωπαϊκές αγορές. Το μεγαλύτερο μέρος αυτού του κόστους τελικά μεταφέρεται στην ελληνική αγορά και στους καταναλωτές. Η έλλειψη ελληνικού μοσχαρίσιου, ωστόσο, δεν είναι καινούργιο πρόβλημα. Είναι το αποτέλεσμα μιας δεκαετίας όπου οι εκτροφές μειώθηκαν εξαιτίας του υψηλού κόστους εκτροφής, της έλλειψης νέων ανθρώπων που να θέλουν να ασχοληθούν με την κτηνοτροφία, της αδυναμίας πολλών μικρών μονάδων να επιβιώσουν μέσα σε ένα σύστημα που ευνοεί τις μεγάλες επιχειρήσεις, της μείωσης των ζωικών κεφαλαίων, της σταδιακής εγκατάλειψης της παραγωγής από επαγγελματίες που δεν μπόρεσαν να αντεπεξέλθουν οικονομικά. Το αποτέλεσμα; Η αγορά γίνεται ολοένα πιο εξαρτημένη από το εξωτερικό, άρα και πιο ευάλωτη σε διακυμάνσεις τιμών.

Ενας από τους σημαντικότερους παράγοντες που πιέζουν τις τιμές προς τα πάνω είναι το κόστος παραγωγής. Οι ζωοτροφές, ιδίως το καλαμπόκι, η σόγια και τα δημητριακά, αποτελούν το 60-70% του συνολικού κόστους εκτροφής. Από το 2022 και μετά, η παγκόσμια αναταραχή στις αγορές και οι επιπτώσεις στις μεταφορές έχουν προκαλέσει διαρκείς ανατιμήσεις.

Δύσκολο 2026 στον ορίζοντα, με απρόσιτες τιμές για τους καταναλωτές

Αν συνεχιστεί η πίεση στις ευρωπαϊκές αγορές, αν δεν ενισχυθεί η εγχώρια παραγωγή και αν τα κόστη εκτροφής παραμείνουν υψηλά, τότε το 2026 προμηνύεται ακόμα δυσκολότερο. Η αγορά φοβάται πως η τιμή του μοσχαριού θα σταθεροποιηθεί σε υψηλά επίπεδα και δεν θα επιστρέψει εύκολα σε προσιτές τιμές. Μια τέτοια εξέλιξη θα προκαλέσει αναδιάταξη στις καταναλωτικές τάσεις, θα πιέσει ακόμη περισσότερο τα νοικοκυριά και, κυρίως, θα καταστήσει την ελληνική κτηνοτροφία πιο ευάλωτη. Ακόμη κι όταν παρατηρούνται μικρές αποκλιμακώσεις στις διεθνείς τιμές, η ελληνική αγορά δεν τις βλέπει άμεσα, λόγω αποθεμάτων, συμβολαίων, μεταφορικών και φορολογικών επιβαρύνσεων. Παράλληλα, η τιμή του ρεύματος και των καυσίμων παραμένει σε επίπεδα πολλαπλάσια των προ πανδημίας χρόνων, κάτι που επηρεάζει ιδιαίτερα τις μεγάλες μονάδες πάχυνσης μοσχαριών. Οι κτηνοτρόφοι, λοιπόν, βρίσκονται σε ένα σημείο όπου κάθε επιπλέον αύξηση κόστους καθιστά την παραγωγή λιγότερο βιώσιμη. Κι όταν η παραγωγή πιέζεται, η τελική τιμή της αγοράς ανεβαίνει.

Μια σοβαρή παρέμβαση του κράτους θα ήταν σωτήρια, αλλά τι λειτουργεί σοβαρά στην Ελλάδα για να γίνει και αυτό;

Τι συμβαίνει στους πάγκους των κρεοπωλείων
Οι κρεοπώλες προσπαθούν να εξασφαλίσουν επαρκείς ποσότητες, οι χονδρέμποροι πιέζονται από την κατάσταση στην Ευρώπη, ενώ οι παραγωγοί βλέπουν την ευκαιρία να καλύψουν μέρος των αυξημένων εξόδων τους

Η τιμή του μοσχαριού στην Ελλάδα συνδέεται άμεσα με την τιμή αγοράς στις ευρωπαϊκές αγορές. Την τελευταία περίοδο, χώρες όπως η Γαλλία και η Ολλανδία έχουν αυξήσει σημαντικά τις τιμές των ζώων και των σφαγίων τους λόγω αντίστοιχων πιέσεων στο δικό τους κόστος παραγωγής. Ετσι, όταν οι χονδρέμποροι φέρνουν εισαγόμενο κρέας, το κάνουν πλέον σε υψηλότερη τιμή. Και επειδή η ελληνική αγορά είναι μικρή και ευαίσθητη, κάθε αύξηση σε οικονομικό επίπεδο μεταφέρεται πολύ πιο γρήγορα στον τελικό καταναλωτή απ’ ό,τι σε άλλες χώρες.

Ενας ακόμη παράγοντας που επιβαρύνει την κατάσταση είναι η ζήτηση στις χώρες παραγωγής. Οταν αυξάνεται η ζήτηση εκεί, μειώνεται η ποσότητα που προορίζεται για εξαγωγή προς την Ελλάδα και η τιμή ανεβαίνει ακόμη περισσότερο. Οι κρεοπώλες σε όλη τη χώρα παρατηρούν την ίδια εικόνα: οι τιμές ανεβαίνουν σταδιακά κάθε εβδομάδα. Η ανησυχία τους δεν αφορά μόνο την κερδοφορία τους, αλλά και το γεγονός ότι οι καταναλωτές αρχίζουν να απομακρύνονται από το μοσχάρι. Ηδη μεγάλο μέρος του αγοραστικού κοινού στρέφεται σε εναλλακτικές λύσεις, όπως το χοιρινό ή το κοτόπουλο, ενώ κάποιοι επιλέγουν μικρότερες ποσότητες μοσχαρίσιου, αδυνατώντας να το εντάξουν πλέον στην εβδομαδιαία κατανάλωση.

Η περίοδος των Χριστουγέννων, που παραδοσιακά συνοδεύεται από αυξημένη ζήτηση σε όλα τα είδη κρέατος, φέτος δημιουργεί επιπλέον ανησυχία: οι κρεοπώλες φοβούνται πως η ζήτηση θα είναι χαμηλότερη από άλλες χρονιές, την ίδια στιγμή που το κόστος προμήθειας παραμένει εκτοξευμένο.

Ο Ελληνας καταναλωτής βρίσκεται και πάλι μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα: να διατηρήσει την ποιότητα και την παραδοσιακή διατροφή της οικογένειας ή να θυσιάσει το μοσχαρίσιο κρέας για οικονομικούς λόγους; Τα στοιχεία που προκύπτουν από τις αγοραστικές τάσεις των τελευταίων μηνών δείχνουν μείωση της κατανάλωσης μοσχαρίσιου, αύξηση των αγορών κοτόπουλου, στροφή σε οικονομικότερα κομμάτια κρέατος, αύξηση των αγορών μικρότερων τεμαχίων. Η οικονομική πίεση είναι εμφανής. Οσο οι τιμές ανεβαίνουν τόσο περισσότερο αλλάζει ο τρόπος αγοράς και κατανάλωσης.

Η αγορά φοβάται ότι τον Δεκέμβριο οι τιμές μπορεί να αυξηθούν ακόμη περισσότερο. Ο λόγος είναι απλός: η ζήτηση ανεβαίνει πριν από τα Χριστούγεννα και, όταν η προσφορά είναι περιορισμένη, η αγορά «τραβά» τις τιμές προς τα πάνω. Οι κρεοπώλες προσπαθούν να εξασφαλίσουν επαρκείς ποσότητες, οι χονδρέμποροι πιέζονται από την κατάσταση στην Ευρώπη, ενώ οι παραγωγοί βλέπουν την ευκαιρία να καλύψουν μέρος των αυξημένων εξόδων τους. Το αποτέλεσμα είναι μια αλυσίδα που τείνει να λειτουργεί σαν «ελατήριο»: κάθε φορά που δέχεται πίεση, εκτινάσσει τις τιμές ψηλότερα. Αν η κατάσταση συνεχιστεί, υπάρχει κίνδυνος οι φετινές γιορτές να είναι από τις πιο ακριβές της τελευταίας δεκαετίας όσον αφορά το κρέας.

Πίσω από τις τιμές, ωστόσο, κρύβεται η μεγάλη συζήτηση για το μέλλον του ελληνικού πρωτογενούς τομέα. Με τις μονάδες να μειώνονται, το ζωικό κεφάλαιο να μικραίνει και τους νέους να απομακρύνονται από το επάγγελμα, είναι φανερό ότι το πρόβλημα δεν αφορά μόνο το ράφι του κρεοπωλείου.

Δεν είναι παροδική η κρίση, ενώ η λύση δεν είναι απλή, ούτε γρήγορη

Οι συνεχείς αυξήσεις στο μοσχαρίσιο κρέας δεν αποτελούν ένα ακόμη «εποχικό» φαινόμενο. Αντιθέτως, είναι προειδοποίηση για τις δομικές αδυναμίες της ελληνικής αγοράς κρέατος. Η λύση δεν είναι απλή, ούτε γρήγορη. Απαιτεί πολιτική βούληση, επενδύσεις, στήριξη του πρωτογενούς τομέα και πραγματικές μεταρρυθμίσεις. Για τον Ελληνα κτηνοτρόφο, το μήνυμα είναι σαφές: αν δεν στηριχθεί η παραγωγή, η χώρα θα χάσει το μοσχαρίσιο κρέας από το τραπέζι της. Για τον καταναλωτή, το μήνυμα είναι ακόμη πιο άμεσο: οι τιμές που βλέπουμε σήμερα ίσως είναι μόνο ο πρόλογος. Προετοιμαστείτε λοιπόν και κρατήστε λεφτά όσοι έχετε αποφασίσει να φάτε μοσχάρι στις γιορτές. Διαφορετικά, σκεφτείτε εναλλακτικά…

ellinasagrotis.gr

Ads