Τιμήθηκε η πρώτη δοξασμένη μάχη του ΕΑΜ – ΕΛΑΣ στη Μερίτσα (Οξυνεια)

Εκδήλωση τιμής και μνήμης, παρουσία κατοίκων από την Καλαμπάκα και τα χωριά της περιοχής, διοργάνωσαν από κοινού η ΠΕΑΕΑ – ΔΣΕ, Παράρτημα Τρικάλων και η ΚΟΒ Καλαμπάκας του ΚΚΕ, την Κυριακή 15 Μάρτη 2026, καθώς συμπληρώνονται φέτος 83 χρόνια από τη Μάχη της Μερίτσας (Οξύνεια).

Για το ιστορικό της μάχης μίλησε ο Λεωνίδας Κεραμίδας, εκ μέρους της ΚΟΒ Καλαμπάκας του ΚΚΕ, ο οποίος ανέφερε, μεταξύ άλλων, τα εξής:

Πρόκειται ουσιαστικά για την πρώτη οργανωμένη μάχη της Εθνικής Αντίστασης στην Ελλάδα μετά τον πόλεμο στην Αλβανία. Η Μάχη της Μερίτσας δόθηκε από τις δυνάμεις του ΕΑΜ – ΕΛΑΣ, που κατάφεραν να ξεσηκώσουν τους κατοίκους της περιοχής σε μια ένοπλη λαϊκή πάλη κατά του κατακτητή, σηματοδοτώντας τη δοξασμένη πορεία προς την πολυπόθητη λευτεριά.

Σε γενικές γραμμές, τα γεγονότα της μάχης διαδραματίστηκαν το διήμερο 12-13 Φλεβάρη 1943. Οι Ιταλοί, έχοντας διαπιστώσει αδυναμία ελέγχου της Καλαμπάκας και βλέποντας πως στην ύπαιθρο άρχισαν να οργανώνονται αξιόλογες αντιστασιακές ομάδες, εγκατέστησαν στην πόλη μεγάλο αριθμό στρατιωτών.

Όταν ο διοικητής ενός Τάγματος Ιταλών ζήτησε από τους κατοίκους των χωριών της περιοχής να μεταφέρουν τρόφιμα στους Ιταλούς, εκείνοι, με ανεβασμένο το ηθικό από την παρουσία του ΕΛΑΣ, αδιαφόρησαν και αρνήθηκαν. Η απάντησή τους ήταν ξεκάθαρη: «Ούτε αυγό στον κατακτητή!»

Συγκροτήθηκε τότε ένα απόσπασμα, το οποίο από τα Τρίκαλα προωθήθηκε στην Καλαμπάκα και από εκεί στο Μουργκάνι, με πορεία προς τη Μερίτσα. Το απόσπασμα αποτελούνταν από 244 Ιταλούς: 9 αξιωματικούς, 11 υπαξιωματικούς και 224 στρατιώτες.

Φτάνοντας στη Μερίτσα, οι Ιταλοί λαφυραγώγησαν το χωριό και έκαψαν ορισμένα σπίτια, πριν πάρουν τον δρόμο της επιστροφής με φορτωμένα τα μουλάρια. Όταν όμως πλησίασαν στη σιδηροδρομική γραμμή, στο 18ο χιλιόμετρο, εκεί τους περίμεναν οι ανταρτικές ομάδες, οι οποίες άρχισαν να βάλλουν εναντίον τους, εγκλωβίζοντάς τους σε θανάσιμα πυρά.

Οι αντάρτες του ΕΛΑΣ, περίπου 140-189 άτομα, αξιοποιώντας πληροφορίες για τις κινήσεις των Ιταλών, με οργανωμένο σχέδιο μάχης αλλά και με τη δύναμη της ψυχής τους, πέτυχαν μια αξιοθαύμαστη νίκη με πενιχρό οπλισμό απέναντι σε ολόκληρο τάγμα Ιταλών.

Στη μάχη αυτή οι Ιταλοί υπέστησαν συντριπτική ήττα, καθώς σκοτώθηκαν 161 και αιχμαλωτίστηκαν 150, οι οποίοι αργότερα απελευθερώθηκαν, αφού πρώτα τους αφαιρέθηκαν ο οπλισμός και ο ιματισμός, για να επιστρέψουν στην Καλαμπάκα. Μόνο ένας μικρός αριθμός είχε καταφέρει να διαφύγει, για να μεταφέρει το μήνυμα της ήττας.

Παρά την απελευθέρωση των Ιταλών αιχμαλώτων, η ιταλική διοίκηση εφάρμοσε την τακτική των αντιποίνων και τις επόμενες ημέρες συνέλαβε κατοίκους της περιοχής, οδηγώντας τους στο εκτελεστικό απόσπασμα.

Με τον οπλισμό που κυρίευσε ο ΕΛΑΣ περιλαμβάνονταν 270 ατομικά όπλα, 6 φορτία σφαιρών, 3 μεγάλοι όλμοι, 1 μικρός όλμος, 6 πολυβόλα, 14 οπλοπολυβόλα, 2.000 χειροβομβίδες, καθώς και ιματισμός και φαρμακευτικό υλικό.

Στο πεδίο της μάχης στήθηκε αργότερα μνημείο, όπου σε ισάριθμες μαρμάρινες πλάκες αναγράφονται τα ονόματα των ανταρτών που έπεσαν για τη λευτεριά της πατρίδας:

Νικόλαος Σωτ. Μουλαράς, Αθανάσιος Βλάχος, Ιωάννης Χρ. Λάμπρου, Αθανάσιος Παπαδήμας, Ζήσης Νικ. Δήμου, Γεώργιος Δημ. Καραζήσης, Χρήστος Κουτσιαλής.

Η κεντρική ομιλία έγινε από τον Λάζαρο Τσουμένη, γραμματέα της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ, Παραρτήματος Τρικάλων, ο οποίος τόνισε, μεταξύ άλλων, τα εξής:

Την ίδια ώρα που τμήματα του κεφαλαίου «ακονίζουν μαχαίρια», οι εργαζόμενοι και τα λαϊκά νοικοκυριά θα κληθούν να πληρώσουν τα «σπασμένα» της πολεμικής εμπλοκής και της κυρίαρχης πολιτικής:

Μέσω των ανατιμήσεων στην ενέργεια και σε άλλα είδη λαϊκής κατανάλωσης.
Μέσω της έντασης της εκμετάλλευσης για να βγουν οι παραγγελίες ή για να καλυφθούν οι όποιες απώλειες, ιδιαίτερα σε κλάδους που μπορεί να δεχθούν πλήγμα, όπως ο τουρισμός.
Μέσω ακόμη και των κινδύνων για την ίδια τους τη ζωή, όπως οι ναυτεργάτες που στέλνονται σε εμπόλεμες περιοχές και εκβιάζονται από τους εφοπλιστές να υπογράψουν δηλώσεις – «θανατόχαρτα» – ότι το κάνουν οικειοθελώς.

Η ιστορία διδάσκει ότι όποτε ο λαός μας μπήκε κάτω από «ξένη σημαία», όποτε στήριξε τα σχέδια της αστικής τάξης στον ρόλο του πρωτοπαλίκαρου των «ισχυρών συμμάχων», υπέστη ο ίδιος μεγάλες καταστροφές.

Τώρα ο λαός να απορρίψει κάθε είδους αστικούς σχεδιασμούς που του παρουσιάζονται ως «εθνικοί στόχοι». Να υπερασπιστεί τα δικά του αυτοτελή συμφέροντα και να διεκδικήσει αυτά που του ανήκουν. Η πάλη του λαού για τη δική του πατρίδα, η πάλη για την υπεράσπιση της ζωής του, της οικογένειάς του, του σπιτιού του, για την ικανοποίηση των αναγκών του, είναι πάλη για ένα άλλο μέλλον, χωρίς την εξουσία του κεφαλαίου, το οποίο έχει ως «πατρίδα» την εκμετάλλευση και τα κέρδη.

Απέναντι στους αγωνιστές που πολέμησαν και θυσιάστηκαν κάτω από τη σημαία του ΕΛΑΣ, που οδηγήθηκαν στις μάχες με τον Σαράφη, τον Άρη και τους ατρόμητους καπεταναίους στις φωτεινές νίκες του λαού, είναι πατριωτικό και διεθνιστικό μας καθήκον να μην αφήσουμε να χρησιμοποιούνται ελληνικά εδάφη, υποδομές και μέσα ως στρατιωτικά – πολεμικά προγεφυρώματα οποιουδήποτε.

Να λάμψει η αλήθεια για το έγκλημα στα Τέμπη.
Αποδείχθηκε, όπως και στην περίπτωση της έκρηξης στη Βιολάντα, ότι το Εργατικό Κέντρο Τρικάλων, που πριν δύο χρόνια πήραν το τιμόνι του οι ταξικές δυνάμεις, όπου πρωτοστατούν οι κομμουνιστές, έγινε πράγματι το αποκούμπι για την εργατική τάξη των Τρικάλων.
Και να διατρανώσουμε την απαίτησή μας: Κάτω τα χέρια από την Κούβα.

Πηγή άρθρου: https://www.trikalafocus.gr/

Ads