Καφές: Πόσα φλιτζάνια την ημέρα θεωρούνται ασφαλή – Τι δείχνουν τα νέα δεδομένα για την καρδιά
Έως και 400 mg καφεΐνης ημερησίως φαίνεται να είναι ασφαλής ποσότητα για τους περισσότερους ενήλικες – Πότε ο καφές μπορεί να γίνει επιβαρυντικός και τι ρόλο παίζουν ο τρόπος παρασκευής και τα πρόσθετα
Για εκατομμύρια ανθρώπους, η ημέρα δεν ξεκινά χωρίς ένα φλιτζάνι καφέ. Το ερώτημα, όμως, είναι πόσο μπορούμε να καταναλώνουμε χωρίς να επιβαρύνουμε την υγεία μας.
Τα νεότερα επιστημονικά στοιχεία δείχνουν ότι για τους περισσότερους υγιείς ενήλικες, έως και 400 mg καφεΐνης την ημέρα θεωρούνται ασφαλή. Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί περίπου σε 3 έως 5 φλιτζάνια καφέ των 240 ml, ανάλογα πάντα με το είδος και την περιεκτικότητα του ροφήματος.
Σύμφωνα με επιστημονική οδηγία της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας, η μέτρια κατανάλωση καφέ με καφεΐνη δεν φαίνεται να επιβαρύνει την καρδιά. Αντίθετα, έχει συσχετιστεί με χαμηλότερο κίνδυνο για ορισμένες καρδιαγγειακές παθήσεις, όπως η καρδιακή ανεπάρκεια, η στεφανιαία νόσος και το εγκεφαλικό επεισόδιο.
Παράλληλα, η συστηματική κατανάλωση σκέτου καφέ έχει συνδεθεί σε μελέτες με μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2 και ορισμένων καρδιακών προβλημάτων.
Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι όσο περισσότερος καφές καταναλώνεται τόσο μεγαλύτερα είναι και τα οφέλη. Η αντίδραση στην καφεΐνη διαφέρει σημαντικά από άνθρωπο σε άνθρωπο και εξαρτάται από παράγοντες όπως ο μεταβολισμός, η ηλικία και η γενετική προδιάθεση.
Δεν μετρά μόνο η ποσότητα, αλλά και το είδος του καφέ
Η καφεΐνη μεταβολίζεται στο ήπαρ και φτάνει περίπου στο υψηλότερο επίπεδό της στο αίμα μέσα σε μία ώρα από την κατανάλωση. Η επίδρασή της, όμως, δεν είναι ίδια σε όλους.
Για παράδειγμα, οι πολύ υψηλές ποσότητες καφεΐνης μπορούν να προκαλέσουν απότομη άνοδο της αρτηριακής πίεσης. Σε άτομα με φυσιολογική πίεση, η κατανάλωση 1 έως 3 φλιτζανιών ημερησίως έχει συσχετιστεί με μικρή αύξηση του κινδύνου υπέρτασης, ενώ σε μεγαλύτερη κατανάλωση τα δεδομένα εμφανίζονται πιο σύνθετα.
Σημαντικό ρόλο παίζει και ο τρόπος παρασκευής. Ο αφιλτράριστος καφές, όπως ο εσπρέσο, ο ελληνικός ή τουρκικός, αλλά και ο καφές που παρασκευάζεται με πρέσα, περιέχει καφεστόλη, μια ουσία που μπορεί να αυξήσει την LDL, δηλαδή την «κακή» χοληστερίνη. Αντίθετα, ο καφές φίλτρου και ο στιγμιαίος περιέχουν πολύ μικρότερες ποσότητες της συγκεκριμένης ουσίας.
Όσο για τον καρδιακό ρυθμό, η εικόνα είναι επίσης σύνθετη. Παρότι η μέτρια κατανάλωση καφέ έχει συνδεθεί με μικρότερο κίνδυνο κολπικής μαρμαρυγής, σε ορισμένους ανθρώπους μπορεί να αυξήσει τις πρόωρες κοιλιακές συστολές, δηλαδή ορισμένες μορφές έκτακτων καρδιακών παλμών.
Ένα ακόμη στοιχείο που έχει ενδιαφέρον είναι η σχέση του καφέ με τον διαβήτη τύπου 2. Η κατανάλωση σκέτου καφέ έχει συσχετιστεί μακροπρόθεσμα με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι πιθανότατα συμβάλλουν σε αυτό διάφορες αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ουσίες που περιέχει ο καφές και όχι αποκλειστικά η καφεΐνη.
Προσοχή στα ενεργειακά ποτά και στα πρόσθετα
Η συνολική ημερήσια πρόσληψη καφεΐνης δεν προέρχεται μόνο από τον καφέ. Τσάι, αναψυκτικά, ορισμένα φάρμακα και ενεργειακά ποτά μπορούν επίσης να αυξήσουν σημαντικά την ποσότητα που καταναλώνουμε.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στα ενεργειακά ποτά και στα energy shots. Οι υψηλές συγκεντρώσεις καφεΐνης, σε συνδυασμό με άλλα διεγερτικά συστατικά, μπορούν να προκαλέσουν απότομη αύξηση της αρτηριακής πίεσης και να επιβαρύνουν τον καρδιακό ρυθμό.
Παράλληλα, ένας καφές που συνοδεύεται από μεγάλες ποσότητες ζάχαρης, σιροπιών, κρέμας ή άλλων πρόσθετων δεν έχει το ίδιο διατροφικό προφίλ με έναν σκέτο καφέ. Η προσθήκη αυτών των συστατικών μπορεί να περιορίσει σημαντικά τα πιθανά οφέλη που συνδέονται με την κατανάλωση του ίδιου του καφέ.
Οι ειδικοί υπογραμμίζουν, πάντως, ότι τα διαθέσιμα στοιχεία χρειάζονται προσεκτική ερμηνεία. Πολλές από τις μελέτες είναι παρατηρητικές, επομένως δεν μπορούν να αποδείξουν ότι ο καφές είναι ο ίδιος η αιτία για τα οφέλη που καταγράφονται. Επιπλέον, ενδέχεται να παίζουν ρόλο και άλλες βιοδραστικές ουσίες του καφέ.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι δεν υπάρχει ένας αριθμός φλιτζανιών που να ταιριάζει απόλυτα σε όλους. Για τους περισσότερους ενήλικες, έως 400 mg καφεΐνης την ημέρα θεωρούνται ασφαλή, όμως η προσωπική ανοχή παραμένει καθοριστική.
Ταχυκαρδία, έντονο αίσθημα παλμών, νευρικότητα, άγχος ή προβλήματα στον ύπνο είναι σημάδια ότι η ποσότητα μπορεί να είναι μεγαλύτερη από αυτή που ανέχεται ο οργανισμός. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η μείωση της καφεΐνης και η συμβουλή ενός γιατρού είναι η ασφαλέστερη επιλογή.
Ads
