Φυσικός σύμμαχος κατά της σεπτορίωσης του σιταριού
Ενας φυσικός μύκητας που εντοπίστηκε στο εσωτερικό σπόρων σιταριού θα μπορούσε να συμβάλει στην προστασία μιας από τις σημαντικότερες καλλιέργειες παγκοσμίως από μια καταστροφική ασθένεια, σύμφωνα με νέα επιστημονική έρευνα.
Πρόκειται για τον Chaetomium globosum, ο οποίος περιόρισε σημαντικά τη σεπτορίωση του σιταριού (Septoria tritici blotch – STB), μια ασθένεια που, σε σοβαρές προσβολές, μπορεί να μειώσει την παραγωγή έως και κατά 50%. Η νόσος συγκαταλέγεται στις πιο καταστροφικές για το σιτάρι διεθνώς, με τις υγρές και βροχερές συνθήκες της βόρειας Ευρώπης να ευνοούν την εξάπλωσή της.
Την αρχική ανακάλυψη έκανε ο δρ Αμίρ Μιρζαντί Γκοχάρι από το πανεπιστήμιο της Τεχεράνης. Οπως δήλωσε, η ασθένεια αποτελεί σοβαρή απειλή για την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια, καθώς οι παραγωγοί βασίζονται σε χημικά μυκητοκτόνα, στα οποία το παθογόνο αναπτύσσει αυξανόμενη ανθεκτικότητα. Παράλληλα, η χρήση τους προκαλεί περιβαλλοντικές και οικονομικές ανησυχίες.
45 ενδοφυτικοί μύκητες
Η ερευνητική ομάδα εξέτασε 45 ενδοφυτικούς μύκητες, δηλαδή οργανισμούς που ζουν στο εσωτερικό των φυτών χωρίς να τα βλάπτουν. Ο αποτελεσματικότερος εντοπίστηκε απροσδόκητα στους σπόρους μιας ποικιλίας σιταριού ιδιαίτερα ευάλωτης στην ασθένεια.
Στις δοκιμές, η εφαρμογή του μύκητα τρεις ημέρες πριν από την έκθεση στο παθογόνο μείωσε κατά 74% την έκταση των προσβεβλημένων περιοχών στα φύλλα, ακόμα και στην πιο ευάλωτη ποικιλία. Επιπλέον, οι δομές που παράγουν τα μολυσματικά σπόρια περιορίστηκαν κατά 82%, ενώ η σοβαρότητα της ασθένειας μειώθηκε περισσότερο από 50% στις ποικιλίες που εξετάστηκαν.
Η δρ Αντζελα Φίχαν από το πανεπιστήμιο Heriot-Watt του Εδιμβούργου εξήγησε ότι ο μύκητας φαίνεται να δρα με πολλούς τρόπους: ενεργοποιεί τις φυσικές άμυνες του φυτού και παράγει αντιμυκητιακές ουσίες που καταπολεμούν το παθογόνο Zymoseptoria tritici. Σε εργαστηριακές δοκιμές ανέστειλε επίσης τη βλάστηση των σπορίων σε ποσοστό άνω του 80%.
Οι επιστήμονες διερευνούν τώρα τις ουσίες και τα γονίδια που ευθύνονται για τη δράση του, ενώ εξετάζουν και την πιθανή ενίσχυση της ανάπτυξης των φυτών. Ωστόσο, απαιτούνται περαιτέρω μελέτες και δοκιμές στο χωράφι προτού αξιοποιηθεί ευρέως. Μια πιθανή εφαρμογή είναι η επικάλυψη των σπόρων με τον μύκητα πριν από τη σπορά, η οποία θα μπορούσε να προσφέρει μια ενδεχομένως πιο βιώσιμη εναλλακτική στη χημική προστασία των καλλιεργειών.
Ads
