Μπορεί το γιαούρτι να βοηθήσει στην πρόληψη του καρκίνου του παχέος εντέρου
Το γιαούρτι έχει οφέλη για τον οργανισμό, μπορεί όμως να συμβάλει στην πρόληψη του καρκίνου του παχέος εντέρου;
Το γιαούρτι είναι γνωστό για τη διατροφική του αξία, καθώς προσφέρει πρωτεΐνη, ασβέστιο και άλλα πολύτιμα θρεπτικά συστατικά. Τα τελευταία χρόνια, όμως, οι επιστήμονες εξετάζουν και ένα πιο συγκεκριμένο ερώτημα: Μπορεί να συμβάλει στην πρόληψη του καρκίνου του παχέος εντέρου;
Για να κατανοήσετε πώς μπορεί να συνδέονται τα δύο, χρειάζεται πρώτα να γνωρίζετε τι συμβαίνει στο έντερό σας. Εκεί ζουν τρισεκατομμύρια βακτήρια, τα οποία σχηματίζουν ένα σύνθετο οικοσύστημα. Ορισμένα προστατεύουν τον οργανισμό, ενώ άλλα μπορούν να προκαλέσουν φλεγμονή ή ακόμη και να ευνοήσουν την ανάπτυξη όγκων.
«Η ισορροπία ανάμεσα στα ωφέλιμα και τα επιβλαβή βακτήρια παίζει σημαντικό ρόλο στην υγεία σας. Πολλές από τις καθημερινές σας συνήθειες επηρεάζουν ποια από αυτά θα αναπτυχθούν περισσότερο», εξήγησε στο WebMD ο δρ Κρίστιαν Τζόμπιν, συνεπικεφαλής του Προγράμματος Ανοσοογκολογίας και Μικροβιώματος στο Κέντρο Καρκίνου UF Health.
«Η καθιστική ζωή, η μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ, μια διατροφή πλούσια σε λιπαρά και άλλες αντίστοιχες συνήθειες περιορίζουν τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζονται οι μικροοργανισμοί του εντέρου για να τραφούν. Αυτό, με τη σειρά του, μπορεί να επηρεάσει το ανοσοποιητικό σας σύστημα», πρόσθεσε ο ίδιος.
Όταν τα ωφέλιμα βακτήρια δεν βρίσκουν αρκετή τροφή, τα επιβλαβή μπορούν να πολλαπλασιαστούν χωρίς να συναντούν την ίδια αντίσταση. Έτσι, περιορίζεται η προστασία που προσφέρει το έντερο απέναντι στην ανάπτυξη όγκων. Παράλληλα, τα επιβλαβή μικρόβια μπορεί να παράγουν τοξίνες που προκαλούν βλάβες στα κύτταρα και στο DNA, ευνοώντας την εμφάνιση καρκίνου.
Πού εμπλέκεται το γιαούρτι; Ορισμένα γιαούρτια (όχι όμως όλα) περιέχουν προβιοτικά, δηλαδή ωφέλιμα βακτήρια που μπορούν να ανταγωνιστούν τα επιβλαβή μικρόβια και να περιορίσουν τη φλεγμονή. Η λογική φαίνεται απλή: Αν τρώτε περισσότερο γιαούρτι, ενισχύετε τα ωφέλιμα βακτήρια και βοηθάτε το έντερό σας να προστατευτεί από την ανάπτυξη όγκων. Στην πράξη, όμως, τα πράγματα είναι πολύ πιο σύνθετα, σύμφωνα με τον ερευνητή.
«Είναι δύσκολο να γνωρίζουμε με σαφήνεια πώς μια συγκεκριμένη αλλαγή στη διατροφή επηρεάζει την υγεία του εντέρου», επισήμανε ο Τζόμπιν. «Στο εργαστήριο προσπαθούμε να εξετάζουμε συνολικά πώς το περιβάλλον επηρεάζει την υγεία μας μέσα από το μικροβίωμα. Το γιαούρτι θα μπορούσε να παίζει έναν ρόλο, αλλά σίγουρα υπάρχουν πολλοί ακόμη παράγοντες που πρέπει να λάβουμε υπόψη».
Δείτε ποιοι παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου και πώς η κατανάλωση γιαουρτιού ενδέχεται να συμβάλει στη μείωσή του, μαζί με άλλες υγιεινές συνήθειες.
Ο καρκίνος του παχέος εντέρου εμφανίζεται συχνότερα και σε νεότερους ανθρώπους
Στο παρελθόν, οι γιατροί θεωρούσαν ότι ο καρκίνος του παχέος εντέρου αφορά κυρίως τις μεγαλύτερες ηλικίες. Πλέον, όμως, τα περιστατικά αυξάνονται σημαντικά και στους νεότερους ανθρώπους. Περίπου μία στις πέντε διαγνώσεις αφορά άτομα κάτω των 55 ετών. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι αυτή η αλλαγή μπορεί να οφείλεται εν μέρει σε περιβαλλοντικούς παράγοντες και στον σύγχρονο τρόπο ζωής.
Ο Τζόμπιν υπογράμμισε ότι οι περισσότεροι καρκίνοι του παχέος εντέρου και του ορθού δεν είναι κληρονομικοί, αλλά εμφανίζονται σποραδικά. «Αυτό σημαίνει ότι, στις περισσότερες περιπτώσεις, συνδέονται με το περιβάλλον, τον τρόπο ζωής και πολλούς ακόμη παράγοντες, ανάμεσά τους και το εντερικό μικροβίωμα».
Μελέτες δείχνουν ότι η παχυσαρκία, ο διαβήτης, το κάπνισμα και η κατανάλωση αλκοόλ συγκαταλέγονται στους παράγοντες κινδύνου. Τον κίνδυνο μπορεί επίσης να αυξήσει μια διατροφή με πολλά επεξεργασμένα τρόφιμα και λίγες φυτικές ίνες. Εδώ αποκτά ενδιαφέρον και ο πιθανός ρόλος του γιαουρτιού.
Πώς συνδέεται το γιαούρτι με τον κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου;
Οι ειδικοί συνιστούν τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες και τρόφιμα που έχουν υποστεί ζύμωση, όπως το γιαούρτι, για την καλή λειτουργία του εντέρου. Οι έρευνες υποστηρίζουν ότι συμβάλλουν στην ισορροπία του μικροβιώματος. Ωστόσο, η σχέση τους με τον κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου δεν είναι εξίσου ξεκάθαρη.
Μια μεγάλη μελέτη του 2025 εξέτασε αν η κατανάλωση γιαουρτιού για πολλά χρόνια συνδέεται με την πιθανότητα εμφάνισης της νόσου. Οι ερευνητές παρακολούθησαν περισσότερους από 130.000 ανθρώπους επί δεκαετίες, καταγράφοντας τις διατροφικές τους συνήθειες και ποιοι εμφάνισαν καρκίνο του παχέος εντέρου. Εξέτασαν επίσης δείγματα από τους όγκους, για να διαπιστώσουν αν περιείχαν ωφέλιμα βακτήρια του γένους Bifidobacterium.
Συνολικά, η κατανάλωση γιαουρτιού δεν συνδέθηκε με χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου. Ωστόσο, όσοι έτρωγαν τουλάχιστον δύο μερίδες την εβδομάδα είχαν κατά 20%–40% χαμηλότερο κίνδυνο να εμφανίσουν έναν συγκεκριμένο τύπο όγκου, στον οποίο ανιχνεύονταν βακτήρια Bifidobacterium.
Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι τα ωφέλιμα βακτήρια του γιαουρτιού περιορίζουν την ανάπτυξη των επιβλαβών μικροβίων. Μπορούν επίσης να μειώσουν τη χρόνια φλεγμονή, η οποία συνδέεται με τον κίνδυνο καρκίνου, και να παράγουν ουσίες που ενδέχεται να προστατεύουν τα κύτταρα από το να εξελιχθούν σε καρκινικά.
Προστατεύει πράγματι το γιαούρτι;
Το βασικό που πρέπει να γνωρίζετε είναι ότι τέτοιες μελέτες έχουν δείξει μέχρι στιγμής μια συσχέτιση. Δεν έχουν αποδείξει ότι το ίδιο το γιαούρτι ευθύνεται για τον χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου.
Όπως ανέφερε, υπάρχει ευρεία συμφωνία ότι τα προβιοτικά βοηθούν γενικά στη διατήρηση της υγείας του εντέρου. «Όταν, όμως, προσπαθούμε να προσδιορίσουμε μια πολύ συγκεκριμένη δράση τους, τότε τα στοιχεία δεν είναι πλέον τόσο ξεκάθαρα», διευκρίνισε ο Τζόμπιν.
Ένας λόγος είναι ότι τα εκατομμύρια βακτήρια που φτάνουν στο έντερό σας μέσω του γιαουρτιού δυσκολεύονται να εγκατασταθούν εκεί. Το μικροβίωμα αρχίζει να σχηματίζεται από τη γέννησή σας και διαμορφώνεται σε όλη τη διάρκεια της ζωής σας, ανάλογα με τη διατροφή και το περιβάλλον. Παράλληλα, τείνει να διατηρεί τη σύνθεση που έχει ήδη αποκτήσει.
«Τα βακτήρια που ζουν ήδη εκεί προστατεύουν τον χώρο τους και σπάνια επιτρέπουν σε έναν άλλο μικροοργανισμό να εγκατασταθεί», τόνισε ο Τζόμπιν. «Έτσι, συνήθως τα βακτήρια που προσλαμβάνετε απλώς περνούν από το έντερο, χωρίς να παραμένουν».
Μπορεί να μείνουν για λίγο και να παράγουν ωφέλιμες ουσίες, αλλά το όφελος είναι πιθανότατα προσωρινό, σύμφωνα με τον ίδιο. Για να υπάρξει κάποια επίδραση, θα χρειαζόταν να καταναλώνετε γιαούρτι τακτικά και για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Επιπλέον, οι μελέτες δεν εξέτασαν ποια ακριβώς είδη βακτηρίων κατανάλωναν οι συμμετέχοντες. Το Bifidobacterium είναι γένος βακτηρίων, δηλαδή μια ευρύτερη κατηγορία που περιλαμβάνει πολλά διαφορετικά είδη.
Ο Τζόμπιν χαρακτήρισε ενθαρρυντικά τα μέχρι τώρα δεδομένα, επισημαίνοντας όμως ότι οι διαθέσιμες μελέτες έχουν περιορισμούς και προβλήματα μεροληψίας.
«Μόνο μελέτες με αυστηρότερη μεθοδολογία θα μπορέσουν να δώσουν απάντηση», υπογράμμισε.
Τα οφέλη του γιαουρτιού για τον οργανισμό
Το γιαούρτι μπορεί να έχει θέση σε μια ισορροπημένη διατροφή που καλύπτει τις ανάγκες σας σε θρεπτικά συστατικά και υποστηρίζει την υγεία του εντέρου. Προσφέρει πρωτεΐνη, η οποία σας βοηθά να παραμένετε χορτάτοι και συμβάλλει στη διατήρηση των μυών. Παρέχει επίσης ασβέστιο και φώσφορο, απαραίτητα για γερά οστά και δόντια.
Το γιαούρτι που παρασκευάζεται από ζωικό γάλα περιέχει ακόμη βιταμίνες του συμπλέγματος Β, όπως η ριβοφλαβίνη και η Β12. Αυτές βοηθούν τον οργανισμό να αξιοποιεί την ενέργεια των τροφών και υποστηρίζουν τη λειτουργία του εγκεφάλου και του νευρικού συστήματος. Υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι η καθημερινή κατανάλωση γιαουρτιού μπορεί να συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου και διαβήτη τύπου 2.
Οι ερευνητές δεν γνωρίζουν ακόμη με βεβαιότητα γιατί συμβαίνει αυτό. Ενδέχεται, όμως, να σχετίζεται με την επίδρασή του στη ρύθμιση του σακχάρου και στη φλεγμονή.
Ποιο γιαούρτι να επιλέξετε για την υγεία του εντέρου
Δεν προσφέρουν όλα τα γιαούρτια τα ίδια οφέλη. Για να παρασκευαστεί το γιαούρτι, το γάλα θερμαίνεται, προστίθενται βακτήρια και το μείγμα διατηρείται για αρκετές ώρες σε ζεστό περιβάλλον. Τα βακτήρια μετατρέπουν τη λακτόζη, το φυσικό σάκχαρο του γάλακτος, σε γαλακτικό οξύ. Με αυτόν τον τρόπο το γάλα πήζει και αποκτά τη χαρακτηριστική ξινή γεύση του γιαουρτιού.
Πολλά προϊόντα που θα βρείτε στο σούπερ μάρκετ (ειδικά αυτά που έχουν γεύσεις, ακόμα και φρούτων) περιέχουν αρκετή πρόσθετη ζάχαρη ή τεχνητά συστατικά. Άλλα υποβάλλονται σε επεξεργασία που καταστρέφει τα βακτήρια που περιέχουν.
«Ο όρος ‘γιαούρτι’ περιλαμβάνει πολλά διαφορετικά προϊόντα», ανέφερε ο Τζόμπιν. «Αν στην ετικέτα αναγράφεται ότι περιέχει ‘ζωντανά και ενεργά βακτήρια’, τότε περιμένετε ότι αυτά μπορούν να επιβιώσουν και ενδεχομένως να πολλαπλασιαστούν. Αν, όμως, το γιαούρτι έχει παστεριωθεί, τα βακτήρια έχουν καταστραφεί».
Για να επωφεληθείτε περισσότερο, προτιμήστε σκέτο γιαούρτι χωρίς πρόσθετη ζάχαρη. Αν θέλετε περισσότερη πρωτεΐνη, επιλέξτε στραγγιστό γιαούρτι, το οποίο περιέχει σημαντικά μεγαλύτερη ποσότητα ανά μερίδα σε σχέση με άλλους τύπους.
Προτιμήστε επίσης γιαούρτια με λίγα συστατικά. Αποφύγετε όσα περιέχουν πρόσθετα σάκχαρα, τεχνητές αρωματικές ύλες, κόμμεα ή άλλα πρόσθετα που χρησιμοποιούνται για να δώσουν όγκο στο προϊόν.
Ads
