Υπάρχουν κραυγές που δεν ακούγονται…10 Οκτωβρίου – Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας
Υπάρχουν κραυγές που δεν ακούγονται. Υπάρχουν χαμόγελα που δεν μαρτυρούν ευτυχία. Υπάρχουν σιωπές που κρύβουν συναισθήματα ηχηρά.
Και υπάρχουν άνθρωποι που μοιάζουν να συνεχίζουν κανονικά τη ζωή τους, ενώ καθημερινά δίνουν αθέατες μάχες με τον ίδιο τους τον εαυτό. Εργάζονται, φροντίζουν, χαμογελούν και ανταποκρίνονται στις υποχρεώσεις τους, την ώρα που πίσω από τη φαινομενική κανονικότητα μπορεί να κρύβονται φόβοι, αγωνίες, μοναξιά ή ένας ψυχικός πόνος που δυσκολεύεται να βρει λέξεις.
Γιατί ο ανθρώπινος πόνος δεν έχει πάντοτε ορατά σημάδια.
Η 10η Οκτωβρίου, Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας, είναι μια αφορμή να στρέψουμε το βλέμμα μας σε όσα συχνά μένουν αθέατα. Να αναρωτηθούμε όχι μόνο πόσο μιλάμε για την ψυχική υγεία, αλλά και πόσο πραγματικά είμαστε πρόθυμοι να ακούσουμε.
Η ψυχική υγεία δεν είναι η απουσία του πόνου
Συχνά συγχέουμε την ψυχική υγεία με τη διαρκή ευτυχία, την αισιοδοξία ή την ικανότητα να αντιμετωπίζουμε κάθε δυσκολία χωρίς να λυγίζουμε.
Όμως, ψυχική υγεία δεν σημαίνει ότι δεν φοβόμαστε, δεν θλιβόμαστε ή δεν περνάμε περιόδους αβεβαιότητας. Σημαίνει, μεταξύ άλλων, ότι μπορούμε να αναγνωρίζουμε τα συναισθήματά μας, να δημιουργούμε ουσιαστικές σχέσεις και να αναζητούμε υποστήριξη όταν τη χρειαζόμαστε.
Κι όμως, ζούμε σε μια κοινωνία που συχνά επιβραβεύει την αντοχή περισσότερο από την ειλικρίνεια. Μια κοινωνία που μας μαθαίνει να απαντάμε «είμαι καλά», ακόμη κι όταν μέσα μας όλα μοιάζουν να καταρρέουν.
Η ανθρώπινη ευαλωτότητα, όμως, δεν είναι αδυναμία. Είναι μέρος της ύπαρξής μας.
Το στίγμα: ένα δεύτερο βάρος πάνω στον ψυχικό πόνο
Παρά την πρόοδο στην ενημέρωση, οι προκαταλήψεις γύρω από την ψυχική υγεία εξακολουθούν να υπάρχουν.
Ο φόβος της κριτικής και της απόρριψης μπορεί να οδηγήσει έναν άνθρωπο στη σιωπή και να καθυστερήσει την αναζήτηση βοήθειας. Φράσεις όπως «μην το σκέφτεσαι», «άλλοι έχουν χειρότερα» ή «πρέπει να είσαι δυνατός», ακόμη κι όταν λέγονται με καλή πρόθεση, μπορεί να ακυρώσουν το βίωμα εκείνου που υποφέρει.
Γιατί ο πόνος δεν είναι διαγωνισμός. Κανένας άνθρωπος δεν χρειάζεται να αποδείξει πόσο δυσκολεύεται για να αξίζει κατανόηση.
Όταν η κοινωνία μαθαίνει να ακούει
Η ψυχική υγεία δεν είναι αποκλειστικά ατομική υπόθεση. Επηρεάζεται και από τις συνθήκες μέσα στις οποίες ζούμε, εργαζόμαστε και σχετιζόμαστε.
Η οικονομική ανασφάλεια, η κοινωνική απομόνωση, οι οικογενειακές δυσκολίες και οι ανισότητες μπορούν να επιβαρύνουν την ψυχική μας ευημερία.
Γι’ αυτό χρειαζόμαστε οικογένειες που ακούν χωρίς να επικρίνουν, σχολεία που καλλιεργούν τη συναισθηματική έκφραση, χώρους εργασίας που σέβονται τα ανθρώπινα όρια και κοινότητες που ενισχύουν την αλληλεγγύη.
Ιδιαίτερα στις μικρές κοινωνίες, όπου οι άνθρωποι γνωρίζονται μεταξύ τους, ο σεβασμός, η αποδοχή και η εμπιστευτικότητα αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Μια κοινωνία γίνεται πιο ανθρώπινη όταν επιτρέπει στους ανθρώπους της να είναι ευάλωτοι χωρίς να φοβούνται.
Η δύναμη της ανθρώπινης σύνδεσης
Ζούμε σε μια εποχή με αμέτρητους τρόπους επικοινωνίας, αλλά δεν καταφέρνουμε πάντοτε να συνδεόμαστε ουσιαστικά.
Κι όμως, η ανθρώπινη σύνδεση δεν απαιτεί πάντα μεγάλες κουβέντες. Μερικές φορές αρχίζει με μια απλή ερώτηση: «Πώς είσαι πραγματικά;»
Αρχίζει με τη διάθεση να ακούσουμε χωρίς να κρίνουμε. Με την παρουσία μας δίπλα σε κάποιον, χωρίς να αισθανόμαστε την ανάγκη να δώσουμε αμέσως λύσεις.
Δεν μπορούμε πάντοτε να αφαιρέσουμε τον πόνο του άλλου. Μπορούμε, όμως, να τον βοηθήσουμε να μη νιώθει μόνος μέσα σε αυτόν. Και όταν χρειάζεται εξειδικευμένη υποστήριξη, η ανθρώπινη παρουσία μπορεί να γίνει η γέφυρα προς την αναζήτησή της.
Από την ευαισθητοποίηση στην ουσιαστική αλλαγή
Η Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας δεν είναι απλώς μια ημερομηνία στο ημερολόγιο. Είναι μια υπενθύμιση ότι πίσω από κάθε ψυχική δυσκολία υπάρχει ένας άνθρωπος με τη δική του ιστορία. Ένας άνθρωπος που δεν ορίζεται αποκλειστικά από όσα τον δυσκολεύουν.
Η πραγματική ευαισθητοποίηση αρχίζει όταν οι λέξεις γίνονται πράξεις. Όταν η αποδοχή γίνεται καθημερινή στάση ζωής και η αναζήτηση βοήθειας παύει να αντιμετωπίζεται ως αδυναμία.
Ίσως, τελικά, το πιο ουσιαστικό μήνυμα αυτής της ημέρας να μην είναι ότι πρέπει να είμαστε όλοι δυνατοί. Αλλά ότι δεν χρειάζεται να είμαστε διαρκώς δυνατοί για να αξίζουμε αγάπη, σεβασμό και φροντίδα.
Ας μην περιμένουμε να γίνει ο ψυχικός πόνος κραυγή για να τον προσέξουμε. Ας μάθουμε να αναγνωρίζουμε όσα κρύβονται πίσω από ένα βλέμμα, μια σιωπή, ένα χαμόγελο.
Γιατί, κάποιες φορές, η πιο βαθιά μορφή ανθρώπινης φροντίδας δεν βρίσκεται σε όσα λέμε, αλλά στον χώρο που αφήνουμε για να ακουστεί ο άλλος.
Η ψυχική υγεία δεν αφορά μόνο το πώς αισθανόμαστε μέσα μας. Αφορά και τον τρόπο με τον οποίο υπάρχουμε ο ένας δίπλα στον άλλον.
Σαπουνά Ευαγγελία
Συμβουλευτική Ψυχολόγος
ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ
Συναισθανόμαστε | Μοιραζόμαστε | Συνδεόμαστε
Ads
