Αυτοάνοσα νοσήματα: Μύθος ή αλήθεια ότι η υπερβολική αυτοθυσία αυξάνει τον κίνδυνο
Μια viral τάση στα social media υποστηρίζει ότι οι γυναίκες που βάζουν συνεχώς τις ανάγκες των άλλων πάνω από τις δικές τους κινδυνεύουν περισσότερο από αυτοάνοσα νοσήματα.
Μια νέα τάση που έχει γίνει viral στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προκαλεί έντονες συζητήσεις, καθώς συνδέει την υπερβολική αυτοθυσία των γυναικών με τα αυτοάνοσα νοσήματα. Το μήνυμα είναι απλό αλλά προκλητικό: «Σταμάτα να προσπαθείς να ευχαριστείς τους πάντες, αλλιώς θα αρρωστήσεις».
Πίσω από τη φράση αυτή βρίσκεται η ιδέα ότι οι γυναίκες συχνά αγνοούν τις δικές τους ανάγκες, αναλαμβάνουν υπερβολικές υποχρεώσεις και καταπιέζουν τα συναισθήματά τους, με αποτέλεσμα να βιώνουν χρόνιο στρες που μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την υγεία τους.
Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι, αν και το στρες συνδέεται με πολλές παθήσεις, η σχέση του με τα αυτοάνοσα νοσήματα είναι πολύ πιο σύνθετη από ό,τι παρουσιάζεται στα social media.
Γιατί συνδέεται η αυτοθυσία με τα αυτοάνοσα νοσήματα;
Η θεωρία βασίζεται στο γεγονός ότι οι γυναίκες εμφανίζουν δυσανάλογα υψηλότερα ποσοστά αυτοάνοσων νοσημάτων σε σύγκριση με τους άνδρες. Εκτιμάται ότι περίπου το 80% των ατόμων που πάσχουν από αυτοάνοσες παθήσεις είναι γυναίκες, γεγονός που έχει απασχολήσει την επιστημονική κοινότητα εδώ και δεκαετίες.
Παράλληλα, αρκετές μελέτες έχουν δείξει ότι οι γυναίκες είναι πιο πιθανό να υιοθετούν συμπεριφορές που σχετίζονται με την ανάγκη αποδοχής και την ικανοποίηση των άλλων, συχνά εις βάρος της δικής τους ψυχικής ευεξίας.
Σύμφωνα με ψυχολόγους, η χρόνια τάση να βάζει κανείς τις ανάγκες των άλλων πάνω από τις δικές του μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένα επίπεδα άγχους, συναισθηματική εξάντληση και δυσκολία στη διαχείριση των προσωπικών ορίων.
Τι δείχνουν οι έρευνες για το στρες και την υγεία
Η επιστημονική βιβλιογραφία έχει αναδείξει τη σχέση μεταξύ χρόνιου στρες και διαφόρων προβλημάτων υγείας.
Μελέτες έχουν δείξει ότι οι διαταραχές που σχετίζονται με το στρες συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης αυτοάνοσων νοσημάτων. Παράλληλα, ερευνητικά δεδομένα έχουν συσχετίσει την καταπίεση συναισθημάτων, όπως ο θυμός, με δυσμενείς επιπτώσεις στην καρδιαγγειακή υγεία και άλλους δείκτες ευεξίας.
Ωστόσο, οι ειδικοί τονίζουν ότι οι συσχετίσεις αυτές δεν αποδεικνύουν σχέση αιτίου-αποτελέσματος. Με άλλα λόγια, το γεγονός ότι το στρες μπορεί να επηρεάζει το ανοσοποιητικό σύστημα δεν σημαίνει ότι η ανάγκη να ευχαριστεί κανείς τους άλλους προκαλεί από μόνη της ένα αυτοάνοσο νόσημα.
Τα αυτοάνοσα έχουν πολλούς παράγοντες κινδύνου
Οι επιστήμονες συμφωνούν ότι τα αυτοάνοσα νοσήματα προκύπτουν συνήθως από έναν πολύπλοκο συνδυασμό παραγόντων.
Σε αυτούς περιλαμβάνονται:
Η γενετική προδιάθεση.
Ορμονικοί παράγοντες.
Περιβαλλοντικές επιδράσεις.
Λοιμώξεις και άλλοι βιολογικοί παράγοντες.
Παράγοντες που σχετίζονται με τον τρόπο ζωής.
Πιθανώς το χρόνιο στρες.
Επομένως, η ιδέα ότι μια συγκεκριμένη συμπεριφορά μπορεί να εξηγήσει από μόνη της την εμφάνιση μιας αυτοάνοσης πάθησης θεωρείται υπεραπλούστευση.
Οι ειδικοί προειδοποιούν μάλιστα ότι τέτοιου είδους ισχυρισμοί μπορεί να δημιουργήσουν ενοχές σε ανθρώπους που πάσχουν ήδη από αυτοάνοσα νοσήματα, οδηγώντας τους να πιστέψουν λανθασμένα ότι οι ίδιοι ευθύνονται για την ασθένειά τους.
Η σημασία των υγιών ορίων
Αν υπάρχει ένα μήνυμα που αξίζει να κρατήσει κανείς από τη συγκεκριμένη συζήτηση, αυτό αφορά τη σημασία των υγιών προσωπικών ορίων.
Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η συνεχής παραμέληση των προσωπικών αναγκών δεν ωφελεί ούτε την ψυχική ούτε τη σωματική υγεία. Η διεκδικητικότητα, η έκφραση των αναγκών και των συναισθημάτων και η δυνατότητα να λέμε «όχι» όταν χρειάζεται αποτελούν σημαντικά στοιχεία ψυχικής ευεξίας.
Το να φροντίζει κανείς τον εαυτό του δεν είναι εγωισμός, αλλά βασική προϋπόθεση για μια ισορροπημένη ζωή.
Τι πρέπει να θυμόμαστε
Παρότι το χρόνιο στρες φαίνεται να επηρεάζει το ανοσοποιητικό σύστημα και έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο διαφόρων παθήσεων, τα αυτοάνοσα νοσήματα δεν προκαλούνται από έναν και μόνο παράγοντα.
Η επιστημονική γνώση μέχρι σήμερα δείχνει ότι πρόκειται για πολύπλοκες καταστάσεις, στις οποίες αλληλεπιδρούν γενετικοί, βιολογικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες. Η υιοθέτηση υγιών ορίων και η αποτελεσματική διαχείριση του στρες μπορούν να συμβάλουν στη συνολική υγεία και ευεξία, χωρίς όμως να αποτελούν εγγύηση πρόληψης ή αιτία εμφάνισης ενός αυτοάνοσου νοσήματος.
Ads
