Το ελληνικό νησί με το άγνωστο φρούτο-θησαυρό
Η Ελλάδα κρύβει μικρούς γαστρονομικούς θησαυρούς που παραμένουν άγνωστοι στους περισσότερους. Ένας από αυτούς είναι η γκαβάφα της Λέρου, ένα ιδιαίτερο φρούτο με εξωτικό άρωμα, υψηλή διατροφική αξία και ιστορία που ξεκινά πριν από περίπου 70 χρόνια.
Παρότι η γκουάβα (guava) καλλιεργείται σε πολλές τροπικές χώρες, στην Ελλάδα η συστηματική της καλλιέργεια έχει συνδεθεί σχεδόν αποκλειστικά με τη Λέρο, όπου υπολογίζεται ότι υπάρχουν σήμερα περίπου 3.000 έως 4.000 δέντρα.
Από την Αίγυπτο στη Λέρο
Η γκαβάφα κατάγεται από το Μεξικό και την Κεντρική και Νότια Αμερική. Στην Ευρώπη έφτασε μέσω των Πορτογάλων εξερευνητών, ενώ στη Λέρο μεταφέρθηκε τη δεκαετία του 1950 από κατοίκους του νησιού που επέστρεψαν από την Αίγυπτο.
Το ιδιαίτερο μικροκλίμα της Λέρου και τα εδάφη των Δωδεκανήσων βοήθησαν το φυτό να προσαρμοστεί και να αποκτήσει μοναδικά χαρακτηριστικά. Σήμερα ξεχωρίζουν δύο βασικές ποικιλίες: η λευκή ή «βουτυράτη» και η κόκκινη γκαβάφα.
Ένα άρωμα που δεν ξεχνιέται
Η γκαβάφα διαθέτει έντονο, εξωτικό άρωμα που θυμίζει ανανά, μπανάνα και φρούτο του πάθους. Η γεύση της διχάζει: άλλοι την λατρεύουν από την πρώτη δοκιμή και άλλοι δυσκολεύονται να τη συνηθίσουν.
Ο καρπός έχει διάμετρο από 3 έως 10 εκατοστά, ενώ καθώς ωριμάζει αλλάζει χρώμα από πράσινο σε κιτρινωπό ή ροζ, ανάλογα με την ποικιλία.
Γιατί θεωρείται υπερτροφή;
Η γκαβάφα είναι ιδιαίτερα πλούσια σε θρεπτικά συστατικά. Περιέχει:
- έως και 4 φορές περισσότερη βιταμίνη C από ένα πορτοκάλι,
- μεγάλες ποσότητες καλίου,
- μαγνήσιο,
- φυτικές ίνες,
- αντιοξειδωτικές ουσίες.
Η θρεπτική της αξία θεωρείται από τις υψηλότερες ανάμεσα στα φρούτα.
Πώς καταναλώνεται
Επειδή ο καρπός περιέχει πολλούς μικρούς σπόρους, οι κάτοικοι της Λέρου προτιμούν να τον αξιοποιούν για:
- γλυκό του κουταλιού,
- μαρμελάδες,
- ζελέ,
- φυσικούς χυμούς,
- λικέρ.
Πολλοί μάλιστα τη συνδυάζουν με γιαούρτι ή παγωτό, δημιουργώντας ένα ιδιαίτερο καλοκαιρινό επιδόρπιο.
Πότε ωριμάζει
Όσοι επισκεφθούν τη Λέρο μέσα στο καλοκαίρι δύσκολα θα βρουν φρέσκους καρπούς. Η συγκομιδή της γκαβάφας ξεκινά συνήθως στις αρχές Σεπτεμβρίου και διαρκεί έως τα τέλη Οκτωβρίου, όταν το φρούτο βρίσκεται στην καλύτερη γευστική του φάση.
Η γκαβάφα αποτελεί ένα από τα πιο ξεχωριστά τοπικά προϊόντα της Λέρου και έναν μικρό γαστρονομικό θησαυρό που αξίζει να γνωρίσουν περισσότεροι Έλληνες.
Ads
