Το ΓΕΛ Οιχαλίας ξανά στο Cern, μέσω εικονικής περιήγησης

Τη Δευτέρα 13/01/2025, εμείς, οι μαθητές της Α’ λυκείου του ΓΕΛ Οιχαλίας είχαμε την ευκαιρία να ζήσουμε, μαζί με άλλα 35 σχολεία και 956 συμμετέχοντες, μια μοναδική και αξέχαστη εμπειρία, καθώς επισκεφθήκαμε εικονικά τον ανιχνευτή ‘ATLAS’ στο Cern. Η περιήγηση πραγματοποιήθηκε σε πραγματικό χρόνο από τους κ. Δαμιανόγλου και  κα. Αβραμίδου, διακεκριμένους επιστήμονες , οι οποίοι μας ξενάγησαν στους εξωτερικούς χώρους του  Cern και στις εγκαταστάσεις του ‘ATLAS’.

Η επίσκεψη ξεκίνησε από τις εξωτερικές εγκαταστάσεις , με τις φιάλες αερίων, απαραίτητα για την επίτευξη χαμηλών θερμοκρασιών, αναγκαίες για τη λειτουργία του ανιχνευτή. Η ξενάγηση συνεχίστηκε στον εσωτερικό χώρο του CERN. Ο κ. Δαμιανόγλου αφού πέρασε τα αυστηρά μέτρα ασφάλειας που περιελάμβαναν έλεγχο ίριδας, χρήση δοσιμέτρου (μετρητή  ακτινοβολίας), έχοντας εξασφαλισμένη εξουσιοδότηση για την παρουσία του στους συγκεκριμένους χώρους  προχώρησε στο κέντρου ελέγχου του ‘ATLAS’. Εκεί πραγματοποιείται η ανάλυση των δεδομένων, που προκύπτουν στο κέντρο του ανιχνευτή από τις συγκρούσεις των σωματιδίων κατά τη διάρκεια λειτουργίας του. Ακολούθησε η αίθουσα των υπερυπολογιστών, ένας χώρος προσβάσιμος κατά τη διάρκεια λειτουργίας του ανιχνευτή. Η εικονική περιήγηση του κ. Δαμιανόγλου συνοδεύτηκε από μια κατατοπιστική ομιλία της κα. Αβραμίδου, η οποία μας περιέγραψε με ακρίβεια τις λειτουργίες που επιτελεί ο ανιχνευτής, βοηθώντας μας να κατανοήσουμε πλήρως τον τρόπο λειτουργίας του.

Η ξενάγηση συνεχίστηκε στον χώρο που βρίσκεται η εγκατάσταση του ανιχνευτή ‘ATLAS ’, σε βάθος 93,7 μέτρων κάτω από την επιφάνεια της. Το μήκος του φτάνει τα 45m και η διάμετρος του είναι ίση με 25m. Αποτελεί μια από τις τέσσερις  ανιχνευτικές διατάξεις του επιταχυντή LHC.  Ένα μέρος των σωλήνων που απαρτίζουν τον ανιχνευτή, σχεδιάστηκε από το Πανεπιστήμιο και Πολυτεχνείο Αθηνών και Θεσσαλονίκης. Ο ανιχνευτής‘ATLAS’ λειτουργεί  260 μέρες τον χρόνο, 24 ώρες το εικοσιτετράωρο και κάθε 25ns δίνει δεδομένα των συγκρούσεων . Την παρούσα χρονική στιγμή βρισκόταν σε διαδικασία επισκευής και αναβάθμισης, για αυτό άλλωστε ήταν δυνατή η ανθρώπινη πρόσβαση στις εγκαταστάσεις του.

Ο ανιχνευτής ATLAS είναι ανιχνευτής μιονίων, δηλαδή βαρέων ηλεκτρονίων. Εκεί  ανακαλύφθηκε  και το «σωματίδιο του θεού», το σωματίδιο Higgs. Αρχικά διάφορα σωματίδια επιταχύνονται φτάνοντας στην ταχύτητα του φωτός και κατά την σύγκρουσή τους δημιουργούνται νέα, που δεν είναι διακριτά με γυμνό μάτι , αλλά ανιχνεύονται μέσω του προσδιορισμού της τροχιάς , της ενέργειας, της ορμής και του φορτίου τους. Σε όλο αυτό το πείραμα χρησιμοποιούνται υπεραγώγιμα υλικά, ισχυροί μαγνήτες και υλικά που χρησιμοποιούνται για το διάστημα. Αξιοσημείωτη είναι η θερμοκρασία του 1.5 Κ για την επίτευξη της οποίας  χρειάζεται  προετοιμασία εβδομάδων. Για την διεκπεραίωση ενός πειράματος απαιτείται ρεύμα εντάσεως  6.000-8.000 Α και τάση που αγγίζει τα 10.000 V .

Η περιήγηση ολοκληρώθηκε με ερωτήσεις των μαθητών που παρακολούθησαν, σχετικά με τις εφαρμογές όλων όσων ανακαλύπτονται στο CERN. Η κα. Αβραμίδου μας μίλησε για τις εφαρμογές στην ιατρική, την εξέλιξη των ψηφιακών απεικονίσεων στην ακτινολογία, τον παγκόσμιο ιστό, που πρώτα αναπτύχθηκε εκεί ώστε να γίνεται εύκολη η μεταφορά πληροφοριών.  Υπήρξαν επίσης ερωτήσεις για   τα συστήματα ασφάλειας σε περίπτωση διαρροής κάποιου αερίου.  Όπως εξήγησαν οι επιστήμονες, τα ειδικά συστήματα ασφαλείας σταματούν την παροχή των απαιτούμενων αερίων και οποιαδήποτε δραστηριότητα στον ανιχνευτή ,ενώ σε περίπτωση παραβίασης των μέτρων ασφάλειας από τους εργαζόμενους οι επιταχυνόμενες δέσμες σωματιδίων  απορροφώνται.

Ήταν μια ωραία εμπειρία, μας άνοιξε ‘’δρόμους’’ ώστε να ψάξουμε περισσότερο και να μάθουμε τι συμβαίνει επιστημονικά σε αυτό το σημείο του πλανήτη, θαυμάσαμε για τα επιτεύγματα των επιστημόνων και φιλοδοξούμε, και εμείς  να βρεθούμε κάποια στιγμή εκεί στο CERN, και μαζί με άλλους επιστήμονες να  παράξουμε γνώση, τεχνολογία, επιστήμη.

Το συντονισμό της επίσκεψης, καθώς και τη διοργάνωση ανέλαβε η εκπαιδευτικός-χημικός του σχολείου μας κ. Κομματά Αγορή.

Οι μαθήτριες της Α’ λυκείου,

Μαρία Μελετίου

Μαρία-Ελευθερία Σκαρκάλη

Ads